Tìm hiểu về chứng mất ngủ

Đêm thì không ngủ được dù rất mệt mỏi, sáng dậy vật vờ như “zombie” không có sức sống, uể oải, bần thần, không thể tập trung, đầu đau như búa bổ lại hay cáu gắt vô cớ,… đó là những gì thường thấy ở những người bị mất ngủ, thiếu ngủ. Vậy mất ngủ là bệnh gì? Nguyên nhân ? Phòng ngừa, điều trị thế nào để có giấc ngủ ngon nhanh chóng mà lại an toàn dài lâu? Bài viết sau sẽ là lời giải đáp!

1. Mất ngủ là bệnh gì?

Mất ngủ (Insomnia) là một rối loạn giấc ngủ thường gặp. Theo đó, người bệnh thường có giấc ngủ kém về số lượng (thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc) và chất lượng (khó ngủ, tỉnh dậy nhiều lần, giấc ngủ không sâu, có nhiều ác mộng...). Điều này dẫn đến tình trạng thiếu năng lượng, giảm tập trung trong ngày hôm sau và nhiều hệ lụy sức khỏe (suy giảm trí nhớ, bệnh tim mạch, rối loạn tâm sinh lý)...

Thống kê từ các chuyên khoa thần kinh cho thấy, số lượng người đến thăm khám vì tình trạng mất ngủ đang ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa (khoảng 25% là người từ 18-30 tuổi). Mất ngủ có thể xảy ra với bất cứ ai, không phân biệt giới tính, tuổi tác hay địa vị xã hội.

Theo Quỹ Nghiên cứu Giấc ngủ Quốc gia Mỹ , mỗi người trưởng thành cần ngủ trung bình 7 - 9 tiếng. Đặc biệt, giấc ngủ cũng cần đủ “chất”, tức là ngủ liền mạch, sâu giấc, sáng dậy tỉnh táo, sảng khoái, yêu đời.

thời gian ngủ tốt nhất

Nhu cầu giấc ngủ khác nhau theo từng độ tuổi

2. Các dạng mất ngủ thường gặp

Người bị bệnh mất ngủ thường có nguy cơ đối mặt với 2 dạng thường gặp: mất ngủ cấp tính và mất ngủ mãn tính. 

Mất ngủ cấp tính (tạm thời)

Mất ngủ cấp tính (tạm thời) là tình trạng xuất hiện trong vài đêm hoặc một vài tuần. Đây là tình trạng rối loạn giấc ngủ thường gặp nhất và chiếm trung bình 30-40% dân số. 

Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ những biến cố trong cuộc sống (như làm ăn thua lỗ, mất người thân, đau buồn chuyện tình cảm…); sinh hoạt không điều độ (ngủ trưa nhiều, dùng nhiều chất kích thích trước khi ngủ…); không gian ngủ không thoải mái; ảnh hưởng từ một số bệnh cấp tính như ho, sốt, dị ứng, đau răng, đau bụng...

Nếu không được cải thiện sớm và triệt để sẽ dẫn đến mất ngủ mãn tính.

Mất ngủ mãn tính

Mất ngủ mãn tính là tình trạng kéo dài trên 1 tháng. Thông thường, người bệnh chỉ ngủ được 3-4 tiếng/ ngày, thường mất từ 30 phút đến 1 tiếng 30 phút mới có thể ngủ được, chất lượng giấc ngủ kém, hay bị tỉnh giấc giữa chừng.

Nguyên nhân mất ngủ có thể bắt nguồn từ các bệnh tâm thần (stress, trầm cảm, rối loạn lo âu…), bệnh thực thể (đau khớp, loét dạ dày, viêm phế quản…), ảnh hưởng của các loại thuốc và chất kích thích. 

Nếu không chữa trị kịp thời sẽ kéo theo nhiều bệnh lý nguy hiểm như đau đầuđau nửa đầu, tim mạch, sa sút trí tuệ, thậm chí đột quỵ…

3. Đối tượng dễ bị mất ngủ

  • Giới tính: đối với phái nữ sự thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt và trong thời kỳ mãn kinh có thể đóng một vai trò. Trong thời kỳ mãn kinh, đổ mồ hôi đêm và bốc hỏa thường làm gián đoạn giấc ngủ. Mất ngủ cũng phổ biến với thai kỳ.

  • Tuổi tác: khi tuổi càng cao thì những thay đổi trong giấc ngủ và sức khỏe, chứng mất ngủ tăng theo tuổi tác, nhất là với đối tượng trên 60 tuổi.

  • Căng thẳng, stress: Thời gian căng thẳng và các sự kiện có thể gây ra chứng mất ngủ tạm thời. Và căng thẳng lớn hoặc kéo dài có thể dẫn đến mất ngủ mãn tính.

dấu hiệu mất ngủ

Dù nằm “đếm cừu” đến cả nghìn nhưng nhiều người vẫn thao thức khó ngủ

4. Những triệu chứng của bệnh mất ngủ

Triệu chứng của bệnh mất ngủ thường được biểu hiện thông qua các triệu chứng điển hình như:

  • Khó đi vào giấc ngủ ban đêm, thao thức mãi mà không ngủ được 

  • Giấc ngủ bị đứt đoạn, chập chờn, không sâu

  • Tỉnh dậy nhiều lần lúc nửa đêm (thường dài hơn 30 phút) và khó ngủ lại

  • Dậy từ rất sớm

  • Thấy mệt mỏi sau khi ngủ dậy 

  • Cảm giác như chưa được ngủ

  • Đi tiểu nhiều lần trong đêm

5. Nguyên nhân gây ra bệnh mất ngủ

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh mất ngủ, khó ngủ, thiếu ngủ, ngủ không sâu giấc:

  • Stress trong công việc và cuộc sống: lo âu, mệt mỏi, suy nghĩ nhiều về công việc, chuyện tình cảm, gia đình… là nguyên nhân gây mất ngủ phổ biến nhất. Người trẻ là đối tượng chính dễ gặp phải tình trạng này. 

  • Sử dụng các chất kích thích (rượu bia, trà, cà phê…) trước khi ngủ làm hưng phấn hệ thần kinh trung ương và dẫn đến khó ngủ ngay sau đó.

  • Môi trường ô nhiễm, ồn ào, không gian ngủ không thoải mái… là một nguyên nhân thường gặp làm “phá bĩnh” giấc ngủ của mọi người.

  • Lệch múi giờ do di chuyển sau chuyến đi dài làm rối loạn chu trình thức - ngủ tự nhiên trong cơ thể, nhiều người không thích ứng được sẽ bị thao thức khó ngủ.

  • Thói quen ngủ thiếu khoa học (lạm dụng thiết bị điện tử, ăn quá no, tập thể dục muộn..) cũng dẫn đến tình trạng khó đi vào giấc ngủ.

  • Một số loại thuốc như thuốc chống trầm cảm, điều trị tăng huyết áp, corticoid… khi sử dụng lâu ngày cũng có thể là nguyên nhân gây mất ngủ.

  • Các bệnh lý mạn tính như viêm dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, tiểu đường, viêm khớp… thường gây những triệu chứng khó chịu, dai dẳng vào ban đêm khiến người bệnh rất khó đi vào giấc ngủ. Đối tượng thường gặp ở nhóm nguyên nhân này là những người lớn tuổi.

  • Rối loạn tâm lý: rối loạn lo âu, chẳng hạn như rối loạn căng thẳng sau chấn thương, có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn.

Đặc biệt, tất cả các yếu tố trên sẽ đều khiến cơ thể sản sinh ra nhiều gốc tự do. Chúng tấn công vào mạch máu não, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa và cục huyết khối, cản trở dòng máu vận chuyển oxy lên não và gây ra những rối loạn cho cơ thể, đây là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh mất ngủ.

Theo PGS. TS. BSCKII Nguyễn Văn Liệu: "Phân tích dưới góc độ sinh học phân tử, mất ngủ có liên quan chặt chẽ đến tình trạng stress, ô nhiễm môi trường, rượu bia, thuốc lá ... làm tăng sinh quá mức các gốc tự do. Chúng tấn công liên tục làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy sự hình thành các mảng xơ vữa và cục huyết khối, làm giảm lượng máu và oxy lên não, gây mất ngủ, khó ngủ."

6. Tác hại của bệnh mất ngủ

Chỉ cần một vài đêm bị mất ngủ, bạn sẽ cảm thấy ngay tác hại của mất ngủ vào ngày hôm sau với các triệu chứng như người lờ đờ, mệt mỏi, thiếu sức sống, mất tập trung, nhớ trước quên sau, giảm hiệu suất công việc...

Nếu mất ngủ kéo dài lâu, chúng sẽ là tiền đề cho hàng loạt bệnh lý khác đang chực chờ sẵn và gây hệ lụy cho sức khỏe toàn thân:

  • Làm não teo, tăng nguy cơ đột quỵ: một công bố gần đây trên Tạp chí Neuroscience (Mỹ) cho thấy, tình trạng mất ngủ kéo dài sẽ làm teo não đến 25%. Đặc biệt, với người trẻ ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm, nguy cơ đột quỵ sẽ tăng lên gấp 8 lần so với người bình thường.

  • Rối loạn tâm lý, cảm xúc: bị mất ngủ lâu ngày sẽ khiến người bệnh xoáy vào vòng luẩn quẩn suy nghĩ tiêu cực, hay lo âu, luôn cảm thấy cô đơn, dần dần bị trầm cảm, thần kinh suy nhược, giao tiếp xã hội kém.

  • Dễ béo phì: thiếu ngủ, khó ngủ làm thay đổi hoạt động não bộ, khiến người ta nhanh thấy đói và thường xuyên thèm ăn, đặc biệt là thực phẩm nhiều chất béo.

  • Da xấu đi nhanh chóng: khi ngủ không đủ giấc, cơ thể sẽ tăng tiết hormone cortisol, phá vỡ cấu trúc collagen khiến làn da kém mịn màng, săn chắc. Từ đó, da trở nên khô, tối màu, sạm nám và chảy xệ. Ngoài ra, mất ngủ còn khiến tình trạng viêm da như nổi mụn, dị ứng ở phụ nữ trung niên trở nên nghiêm trọng.

  • Đe dọa hệ tim mạch: thường xuyên khó ngủ, ngủ không liền mạch sẽ khiến hệ thần kinh căng thẳng, hoạt động quá tải, tạo áp lực cho tim, nhịp tim và huyết áp tăng cao. Theo nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Tim mạch châu Âu, việc ngủ không đủ giấc làm tăng 48% nguy cơ tử vong do tim và các bệnh mạch vành.

  • Suy giảm sinh lý đáng kể: tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (JAMA) từng công bố nghiên cứu cho thấy, tác hại nghiêm trọng nhất chính là làm giảm đáng kể nồng độ testosterone trong cơ thể nam giới. Testosterone thấp khiến sinh lý đấng mày râu sụt giảm với các biểu hiện như giảm ham muốn, rối loạn cương dương, xuất tinh sớm…

  • Nguy cơ bệnh ung thư: giấc ngủ ít và hay gián đoạn khiến nguy cơ ung thư cao hơn, đặc biệt là ung thư đại tràng và ung thư vú.

tác hại của mất ngủ

Bên cạnh đe dọa sức khỏe, mất ngủ còn tàn phá nhan sắc phái đẹp nghiêm trọng

7. Điều trị bệnh mất ngủ hiệu quả

Để điều trị mất ngủ hiệu quả và từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ, mỗi người cần kết hợp nhiều giải pháp khác nhau, bao gồm:

  • Vệ sinh giấc ngủ (hay còn gọi là Sleep hygiene) là những hành vi, thói quen, môi trường được khuyến nghị để thúc đẩy dễ ngủ và giấc ngủ đạt chất lượng tốt hơn. Một số phương pháp vệ sinh giấc ngủ như sau:

    • Tạo lịch ngủ khoa học bằng cách “huấn luyện” bản thân lên giường và dậy vào một giờ nhất định. Thời gian ngủ lý tưởng là trước 23h và dậy lúc 5-6h sáng.

    • Không gian ngủ cần được đảm bảo mát mẻ, sạch sẽ, tối và yên tĩnh nhất có thể. Nhiệt độ trong phòng ngủ nên duy trì ở mức 19-22 độ C. Trước khi đi ngủ 2 tiếng, bạn nên giảm ánh sáng trong nhà bằng cách bật đèn mờ hoặc dùng đèn bàn thay vì đèn trần. Nên thay gioăng cửa cách âm nếu có tiếng ồn làm gián đoạn giấc ngủ của bạn mỗi lúc đêm về.

    • Một số thực phẩm có thể gây rối loạn giấc ngủ, bao gồm trà, cà phê, bia rượu, nước tăng lực… cần hạn chế sử dụng trước giờ đi ngủ. Tránh ăn quá no và khó tiêu trong vòng 3-4 tiếng trước khi lên giường.

    • Các hoạt động có thể thực hiện để giảm kích thích sinh lý trước khi đi ngủ gồm: thiền, yoga, đọc sách, nghe nhạc, tắm nước ấm. Trường hợp vẫn khó ngủ khi đã nằm trên giường, có thể thử ra khỏi giường và làm một cái gì đó như đọc sách, sang phòng khác ngủ… Không nên sử dụng điện thoại, tivi, máy tính vì chúng sẽ làm tình trạng khó ngủ nặng nề hơn.

  • Kiểm soát stress, có suy nghĩ tích cực, lạc quan trước mọi vấn đề không hay xảy đến là một điều quan trọng để giấc ngủ đến tốt hơn. Trường hợp khó kiểm soát được, cần tìm hiểu các loại thuốc, các sản phẩm hỗ trợ chữa bệnh.

  • Một số thuốc chữa bệnh hiện nay bao gồm thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm thường được kê cho người bị mất ngủ mãn tính. Lưu ý, không tự ý sử dụng các loại thuốc trên khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì chúng có thể để lại nhiều hậu quả khó lường (gây nghiện và nguy cơ tác dụng phụ).

  • Một số loại thảo dược có tác dụng tốt trong việc hỗ trợ chữa bệnh như tâm sen, lạc tiên, đinh lăng, hoa cúc… người dùng có thể tham khảo để chế biến thành các loại trà, nước uống, món ăn giúp ngủ ngon.

  • Đặc biệt, có thể sử dụng sản phẩm có chứa Blueberry và Ginkgo Biloba - 2 tinh chất được chứng minh có tác dụng chống gốc tự do vượt trội. Theo ThS. Lâm Văn Chế, khoa Nội thần kinh - Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, tinh chất thiên nhiên từ Blueberry và Ginkgo Biloba với trọng lượng phân tử nhỏ, dễ dàng vượt qua hàng rào máu não để trung hòa gốc tự do. Từ đó, ngăn ngừa tổn thương cấu trúc thành mạch, chống lại quá trình viêm cùng với việc tăng cường nuôi dưỡng mạch máu não, giúp phòng ngừa và cải thiện hiệu quả bệnh đau đầu, đau nửa đầu. Hiện nay trên thị trường Việt Nam, 2 loại tinh chất quý này đã có trong OTiV - sản phẩm xuất xứ từ Mỹ, thành phần thiên nhiên, được nhiều chuyên gia uy tín khuyên dùng và hàng triệu khách hàng tin tưởng sử dụng để có một giấc ngủ ngon, sâu giấc.

Xem bí quyết giúp ngủ ngon từ chị Nguyễn Thị Thùy (HCM)

Hoàng Hoa

 

Gửi nhận xét của bạn

Lưu ý: không hỗ trợ HTML!

Gửi Câu Hỏi
Bạn muốn được tư vấn về bệnh đau đầu, đau nửa đầu, suy giảm trí nhớ, mất ngủ, tai biến mạch máu não, đột quỵ… hoặc cần thêm bất kỳ thông tin gì về OTiV, hãy gửi câu hỏi ngay tại đây, Chuyên gia OTiV sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất.
*Vui lòng điền thông tin chính xác để chúng tôi thông báo cho bạn khi có kết quả

Bài viết khác
4 mẹo cực hay khiến bạn tỉnh táo dù không ngủ đủ giấc

Tối hôm trước vì công việc nên bạn phải thức khuya? Sáng dậy đi làm trong trạng...

Đối phó bệnh mất ngủ bằng 5 mẹo đơn giản

Mất ngủ, khó ngủ khiến chúng ta trằn trọc, mệt mỏi, sáng dậy thiếu tỉnh táo, ảnh hưởng...

Mất ngủ ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng cuộc sống

Mất ngủ làm giảm hiệu suất công việc, gây nhiều phiền toái đến cuộc sống. Bên cạnh...

Mất ngủ - kẻ thù của nhan sắc phụ nữ

Mất ngủ là nỗi khổ của không ít chị em đang và vừa ngấp nghé bước vào độ tuổi 40....

OTiV - Cải thiện mất ngủ tận gốc, an toàn, hiệu quả lâu dài

Các vấn đề về rối loạn giấc ngủ như: mất ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu giấc ngày...

Gửi Câu Hỏi
*Vui lòng điền thông tin chính xác để chúng tôi thông báo cho bạn khi có kết quả

TIN TỨC

Giấc ngủ là hoạt động sinh lý quan trọng theo nhịp sinh học của cơ...
Đau đầu khiến cho chuyện học hành, công việc trở thành “cực...
Thực phẩm tốt cho giấc ngủ vốn dĩ quen thuộc và xuất hiện trong bữa ăn...
Sau những giây phút hào hứng “chén thù chén tạc”...
Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra hiện tượng chóng...
Khi thời tiết thay đổi bất thường, nắng nóng, mưa lạnh đột ngột, nhiều...
Đau đầu về chiều tối là tình trạng bệnh khá giống với chứng...
SẢN PHẨM ECOGREEN
OTiV được phân phối chính hãng tại Việt Nam bởi Công ty Cổ phần Dược phẩm ECO (cùng với các sản phẩm Sâm Alipas Platinum, Sâm Angela Gold, JEX Max, Qik Hair, Hewel, Wit, LIC, FAZ)
NHẬN THÔNG TIN CHĂM SÓC NÃO BỘ ĐỘC QUYỀN TỪ OTIV