Ngủ hay mơ linh tinh có phải là bệnh không? Phải làm sao để hạn chế?

Mơ là một phần tự nhiên của chu kỳ giấc ngủ, thường phản ánh những suy nghĩ và cảm xúc trong tiềm thức của mỗi chúng ta. Tuy nhiên, ngủ hay mơ có thể làm suy giảm chất lượng giấc ngủ, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể. Bài viết này, bạn hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nguyên nhân gây ra tình trạng ngủ hay mơ linh tinh và biện pháp khắc phục.

Ngủ hay nằm mơ linh tinh có phải bệnh không?

Các chuyên gia cho biết, ngủ hay mơ không phải là một căn bệnh. Thế nhưng, nếu tình trạng này lặp đi lặp lại và kéo dài có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần, như:

• Rối loạn lo âu: Người bị rối loạn lo âu thường gặp ác mộng hoặc những giấc mơ đau buồn.
• Trầm cảm: Những giấc mơ xuất hiện một cách sống động với nội dung buồn bã, tuyệt vọng hoặc mất mát trong giấc ngủ của người mắc chứng trầm cảm.
• Rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD): Đối với người mắc hội chứng PTSD, giấc mơ chủ yếu là cơn ác mộng tái diễn lại những sự kiện đau thương mà người bệnh từng trải qua.
• Rối loạn lưỡng cực: Giấc mơ của người bị rối loạn lưỡng cực rất dữ dội, kỳ lạ hoặc đầy cảm xúc.
• Tâm thần phân liệt: Nếu một người thường mơ thấy những giấc mơ kỳ lạ, rời rạc và khác với thực tế, thì họ có nguy cơ mắc chứng tâm thần liệt.
• Rối loạn nhân cách ranh giới (BPD): Giấc mơ của người mắc chứng BPD phản ánh nỗi sợ bị bỏ rơi hoặc bất ổn trong cuộc sống với cảm xúc mạnh mẽ.
• Bệnh ngủ rũ: Người mắc bệnh ngủ rũ gặp các ảo giác vô cùng sống động giống như những giấc mơ.
• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Ngủ hay nằm mơ linh tinh về những chủ đề lặp đi lặp lại, phản ánh những ám ảnh và hành vi cưỡng chế trong đời sống của người bị OCD.

Ngủ hay nằm mơ linh tinh có thể là dấu hiệu của các bệnh lý tâm thần nghiêm trọng

Như vậy, ngủ hay nằm mơ không phải là một căn bệnh mà là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ mắc các bệnh lý tâm thần nghiêm trọng. Vì vậy, nếu thường xuyên mơ linh tinh khiến giấc ngủ bị gián đoạn, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và hỗ trợ càng sớm càng tốt.

Tại sao ngủ hay mơ linh tinh?

Nguyên nhân thật sự khiến một người hay mơ thấy những giấc mơ sống động vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng, các yếu tố sau đây có thể là lý do làm cho một người ngủ hay mơ linh tinh:

1. Căng thẳng và lo âu

Một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng mơ quá nhiều khi ngủ là căng thẳng và lo âu. Mức độ căng thẳng cao buộc bộ não phải xử lý những cảm xúc và trải nghiệm còn vướng mắc, từ đó dẫn đến hàng loạt giấc mơ dữ dội trong lúc ngủ.

2. Tác dụng phụ của một số loại thuốc

Việc sử dụng một số loại thuốc như: thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị Parkinson, thuốc chẹn Beta… trong thời gian dài có thể làm tăng tần suất mơ khi ngủ. Những loại thuốc này được cho là tác động đến chu kỳ giấc ngủ, từ đó gây ra tình trạng ngủ hay mơ.

3. Rối loạn giấc ngủ

Những vấn đề liên quan đến rối loạn giấc ngủ, bao gồm: mất ngủ, chứng ngưng thở khi ngủ, chứng ngủ rũ… cũng là yếu tố gây ra tình trạng mơ quá nhiều. Theo đó, rối loạn giấc ngủ có thể kéo dài giai đoạn ngủ REM, khiến chu kỳ của một giấc ngủ bình thường bị gián đoạn, làm tăng tần suất mơ.

4. Lạm dụng chất kích thích

Sử dụng quá nhiều chất kích thích, nhất là rượu và ma túy có thể khiến một người ngủ hay mơ linh tinh. Việc lạm dụng chất kích thích dẫn đến hội chứng rối loạn giấc ngủ REM, từ đó hình thành những giấc mơ sống động.

Lạm dụng chất kích thích như rượu bia làm rối loạn giấc ngủ gây ra những cơn mơ sống động khi ngủ

5. Yếu tố tâm lý

Một người từng trải qua chấn thương tâm lý, sự kiện đau buồn hoặc xung đột cảm xúc chưa được giải quyết thường xuyên có những giấc mơ lặp đi lặp lại. Tần suất mơ tăng cao khi não bộ cố gắng xử lý và đối phó với các chấn thương tâm lý này.

6. Các vấn đề sức khỏe khác

Bên cạnh các vấn đề về sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như: trầm cảm, tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực… những bệnh lý toàn thân khác như: bệnh tim mạch, ung thư… cũng có thể khiến một người ngủ hay mơ.

Ngoài những lý do nêu trên, khi mang thai, phụ nữ thường trải qua những giấc mơ sống động, đặc biệt là ở giai đoạn đầu thai kỳ. Sự thay đổi về nồng độ hormone, thói quen ngủ và cảm xúc là nguyên nhân khiến phụ nữ mang thai ngủ hay nằm mơ linh tinh.

Ngủ hay nằm mơ linh tinh là thiếu chất gì?

Não bộ và hệ thần kinh của chúng ta cần các loại dinh dưỡng khác nhau để có thể duy trì cấu trúc và chức năng, cụ thể là vitamin D, canxi, magiê, các vitamin và khoáng chất khác. Trong đó, vitamin D và canxi đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe não bộ và chất lượng giấc ngủ.

Vitamin D góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất hormone melatonin, giúp điều hòa nhịp sinh học, mang đến cho chúng ta giấc ngủ chất lượng. Trong khi đó, canxi tham gia vào quá trình tổng hợp và giải phóng chất dẫn truyền thần kinh, tiêu biểu là serotonin giúp kích hoạt tế bào thần kinh và điều hòa tâm trạng.

Chính vì vậy, việc thiếu hụt vitamin D và canxi có thể ảnh hưởng đến chức năng não bộ, tâm trạng và giấc ngủ, dẫn đến tình trạng ngủ hay mơ. Nếu thường xuyên nằm ngủ mơ linh tinh, bạn nên đi khám dinh dưỡng để biết cơ thể đang bị thiếu hụt dưỡng chất gì.

Ngủ hay mơ linh tinh có sao không?

Những giấc mơ sống động là một phần tự nhiên của chu kỳ giấc ngủ, thường không đáng lo ngại. Nhưng nếu tình trạng ngủ hay mơ kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng sẽ gây rối loạn cảm xúc và làm gián đoạn giấc ngủ, từ đó gây ra các bệnh lý tâm thần (như đã phân tích ở đầu bài viết) cùng các vấn đề nghiêm trọng trong đời sống hàng ngày dưới đây:

• Buồn ngủ vào ban ngày.
• Giảm khả năng tập trung và ghi nhớ.
• Phản ứng và xử lý tình huống chậm.
• Dễ cáu gắt và nổi giận.

Người hay mơ khi ngủ thường khó tập trung trong lúc học tập hoặc làm việc

Những tác động tiêu cực này không chỉ làm suy giảm năng suất và hiệu quả học tập cũng như lao động, mà còn làm rạn nứt các mối quan hệ gia đình, bạn bè và xã hội. Thậm chí, người ngủ hay nằm mơ linh tinh có thể phải đối mặt với các mối nguy hiểm trong đời sống như té ngã, tai nạn giao thông…

Cách hạn chế ngủ mơ để tránh ảnh hưởng giấc ngủ

Mặc dù chưa có phương pháp điều trị triệt để tình trạng ngủ hay nằm mơ, thế nhưng bạn có thể hạn chế vấn đề này thông qua các biện pháp sau đây:

1. Ngủ đủ giấc

Duy trì giấc ngủ chất lượng (ngủ sâu và ngủ đủ) có thể giảm thiểu tần suất mơ linh tinh. Để ngủ ngon giấc, bạn cần tạo lập nhịp sinh học đều đặn bằng cách đi ngủ và thức dậy cùng một thời điểm ở tất cả các ngày; đồng thời tránh tiêu thụ chất kích thích và sử dụng thiết bị điện sát giờ đi ngủ. Tốt hơn nữa, bạn có thể thực hành một số liệu pháp thư giãn như thiền, nhắm mắt hít thở sâu, ngâm chân trong nước ấm… để đi vào giấc ngủ nhanh và sâu hơn.

2. Nằm ngủ ở tư thế

Không có tư thế nào có thể giúp bạn ngừng mơ khi ngủ. Vậy nên, bạn hãy cứ nằm ngủ ở tư thế mang lại cho cơ thể cảm giác thoải mái nhất. Cảm giác thoải mái góp phần mang lại giấc ngủ sâu và ngủ ngon hơn.

3. Giảm căng thẳng

Kiểm soát tốt căng thẳng là cách hạn chế ngủ hay mơ hiệu quả. Ngoài các liệu pháp thư giãn như thiền, yoga, nghe nhạc… bạn nên dành thời gian cho các hoạt động mà bản thân yêu thích, chẳng hạn: vẽ tranh, làm thơ, đan, thêu thùa… sẽ giúp giảm căng thẳng tối ưu. Nếu không thể tự cân bằng cảm xúc và tâm trạng, bạn đừng ngần ngại nhờ tới sự hỗ trợ của các chuyên gia tâm lý.

4. Tập thể dục hợp lý

Hoạt động thể chất điều độ mỗi ngày đem đến rất nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm một giấc ngủ ngon. Nhưng bạn cần lưu ý là không tập thể dục quá gần giờ đi ngủ, bởi vì nó có thể gây tác dụng ngược, khiến bạn khó đi vào giấc ngủ.

Tập thể dục điều độ mỗi ngày giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, từ đó hạn chế tình trạng ngủ hay mơ

5. Chế độ ăn uống khoa học

Ăn uống lành mạnh và khoa học vừa giúp duy trì cân nặng hợp lý, vừa nâng cao sức khỏe tổng thể, đặc biệt cải thiện rõ rệt các vấn đề về rối loạn giấc ngủ, giúp giảm mơ linh tinh khi ngủ. Cùng với thực đơn ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, bạn có thể chủ động bổ sung thêm các dưỡng chất chuyên biệt cho não bộ như bộ đôi tinh chất thiên nhiên Blueberry và Ginkgo Biloba.

Khoa học đã chứng minh, hai tinh chất này có khả năng kích hoạt men chống gốc tự do, hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu, từ đó cung cấp oxy và dưỡng chất đều đặn lên não. Khi các tế bào não hoạt động khỏe mạnh sẽ duy trì được nhịp sinh học đều đặn, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và hạn chế ngủ hay nằm mơ linh tinh hiệu quả hơn.

Trường hợp ngủ hay mơ do các bệnh lý về tâm thần, người bệnh cần đến bệnh viện để thăm khám và điều trị theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ ngủ hay nằm mơ của mỗi người, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc hoặc các liệu pháp tâm lý chuyên sâu.