Bị đau đầu là do đâu? Triệu chứng và cách phòng ngừa

Tên Cập nhập:15/04/2022

Đau đầu mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu diễn ra thường xuyên, sức khỏe và đời sống của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí còn tiềm ẩn nhiều vấn đề bệnh lý nguy hiểm bên trong. Vậy đâu là nguyên nhân? Triệu chứng, điều trị và phòng ngừa như thế nào? Những chia sẻ dưới đây sẽ giải đáp vấn đề này cho bạn.

Đau đầu là bệnh gì?

Đau đầu (tên tiếng anh là headache) hay còn được gọi là nhức đầu là tình trạng cơn đau thường xuất hiện ở vùng đầu và mặt, cơn đau có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên đầu, ở một vị trí nhất định hoặc cũng có thể lan tỏa khắp đầu. Triệu chứng khi bị đau đầu ở mỗi bệnh nhân thường không giống nhau, người bệnh có thể cảm thấy đau nhói liên tục, âm ỉ hoặc dữ dội ở đầu. Hiện nay, nhức đầu có thể được điều trị bằng thuốc, kiểm soát căng thẳng và phản hồi sinh học.

đau đầu là gì

Đau đầu là một tình trạng vô cùng phổ biến mà ai cũng gặp phải

Triệu chứng bệnh đau đầu

Triệu chứng đau đầu thường không giống nhau, nó tùy thuộc vào từng loại mà người bệnh gặp phải. Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến: 

Đau đầu do căng thẳng

Đây là một trong những dạng phổ biến nhất hiện nay, bệnh thường có xu hướng:

  • Hay bị đau đầu từ nhẹ đến trung bình.

  • Cảm thấy bị nén ép hoặc ê ẩm ở sau gáy, tăng nhạy cảm đau xung quanh đầu như bị búa bổ.

  • Có cảm giác đầu bị căng ra hoặc siết chặt ở các cơ vùng đầu và cổ, vai gáy.

  • Thường xảy ra ở hai bên đầu, đôi khi lan tỏa khắp đầu, nhưng khó chịu nhất ở phần sau đầu và vùng cổ.

  • Một số ít trường hợp có thể nhạy cảm đối với tiếng ồn.

  • Thời gian đau mang tính chu kỳ, chia làm nhiều đợt và thường kéo dài tới 2 tuần trong 1 tháng hoặc 6 tháng trong 1 năm.

triệu chứng đau đầu do căng thẳng

Đau đầu do căng thẳng có thể lan tỏa khắp đầu, khiến người bệnh cực kỳ khó chịu

Đau nửa đầu

Có căn nguyên từ thần kinh mạch máu, chỉ xuất hiện ở một bên đầu với các triệu chứng:

  • Đau dữ dội từng cơn ở một bên đầu, cảm thấy da đầu căng, rát như bị bỏng.

  • Bệnh nhân có thể cảm thấy ù tai, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn hoặc nôn ói.

  • Thường nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn và mùi.

  • Có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, đau từ vừa đến nặng, lặp lại thường xuyên.

Đau đầu từng cụm

Đây là một trong những tình trạng nghiêm trọng, không theo nhịp mạch đập và kéo dài. Triệu chứng thường gặp là:

  • Bị đau khi ngủ dậy, xuất hiện sau khi ngủ từ 1 đến 3 giờ, khi tỉnh dậy đã thấy bị đau nặng.

  • Cơn đau thành từng cụm, khu trú ở nửa đầu, đau nhiều ở sau mắt, lan ra trán và thái dương.

  • Một số trường hợp còn kèm theo ngạt mũi, chảy nước mắt, sa hoặc phù mí mắt…

Đau đầu do xoang

Đây là kết quả của tình trạng nhiễm trùng xoang, gây tắc nghẽn và viêm xoang thường có các triệu chứng:

  • Cơn đau có thể xuất hiện ở một hoặc hai bên đầu và thường có xu hướng nặng hơn khi cử động đầu đột ngột hoặc căng thẳng.

  • Cảm giác đau, tức ở má và trán hoặc khu vực lông mày.

  • Miệng có mùi khó chịu, sốt cao, mặt sưng.

Đau đầu mãn tính

Đau đầu mãn tính là tình trạng kéo dài trên 15 ngày trong một tháng, thường có bệnh lý kết hợp như: Trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, cơn hoảng sợ, lạm dụng thuốc... Hầu hết các trường hợp này không phát hiện dấu hiệu bất thường trên ảnh chụp não. Nếu không chữa trị kịp thời sẽ gây ra những rối loạn cơ thể như hồi hộp, khó ngủ về đêm, đau bao tử, ngoài ra còn xuất hiện triệu chứng trầm cảm như lo âu, thậm chí thay đổi tính cách.

triệu chứng đau đầu mãn tính

Đau đầu mãn tính có thể xảy ra một cách đột ngột, không báo trước

Nguyên nhân hay bị đau đầu

Nguyên nhân gây đau đầu gồm 2 nhóm sau: nguyên phát và thứ phát

Đau đầu nguyên phát

Đau đầu nguyên phát không phải là triệu chứng của bệnh lý có trước, mà có thể do các vấn đề liên quan đến đến cấu trúc của đầu và cổ. Hoạt động hóa học trong não, dây thần kinh, mạch máu xung quanh hộp sọ, các cơ ở vùng đầu cổ cũng có thể đóng vai trò trong chứng đau đầu nguyên phát này.

Nguyên nhân có thể được kích hoạt bởi các yếu tố lối sống như:

Theo các chuyên gia, tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều tác nhân khác nhau, nhưng trong nhiều những tác nhân đó thì gốc tự do (chất oxy hóa) tấn công lên não được xem là nguyên nhân chủ chốt. Gốc tự do sinh ra liên tục trong quá trình chuyển hóa của cơ thể và dưới các yếu tố tác động như: căng thẳng, thiếu ngủ, stress, dinh dưỡng kém, lối sống thiếu khoa học…
 
Khi các gốc tự do tăng sinh quá mức bên trong cơ thể sẽ tấn công phá hoại các tế bào thần kinh và mạch máu não, gây nên tình trạng xơ vữa và hình thành các huyết khối cản trở máu lưu thông lên não gây nên rối loạn vận mạch, khiến mạch máu não giãn nở bất thường. Từ đó, gây nên ra các bệnh lý mạch máu não như đau nửa đầu, mất ngủ, thậm chí là đột quỵ
 

nguyên nhân gây đau đầu

Chứng đau đầu có thể do nhiều nguyên nhân, có bệnh lý hoặc không

Đau đầu thứ phát

Trái lại với đau đầu nguyên phát, tình trạng thứ phát là do một bệnh lý cụ thể nào đó gây ra như:

  • Do bệnh lý toàn thân: Nhiễm trùng, suy giáp, viêm động mạch tế bào khổng lồ (Giant cells arteritis – GCA), nhiễm độc…

  • Do bệnh thần kinh như: u não, chấn thương sọ não, bệnh màng não – mạch máu não, hội chứng tăng áp lực nội sọ…

  • Do bệnh nội khoa như: tim mạch, tiêu hóa, nội tiết,…

  • Do các bệnh chuyên khoa khác như: mắt, xương khớp, tai mũi họng, …

Đối tượng dễ bị đau đầu

Đau đầu có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào ở bất kỳ độ tuổi hoặc giới tính nào. Tuy nhiên, các đối tượng sau có nhiều khả năng mắc phải nhất:

  • Phụ nữ trong thời kỳ mang thai, hành kinh hoặc mãn kinh, có nguy cơ hơn, đặc biệt là xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn ở nam giới do sự thay đổi của hormone Estrogen.

  • Người bị huyết áp thấp, tăng huyết áp hoặc hai chỉ số huyết áp (huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương) chênh lệch bất ổn có thể có nguy cơ cao hơn các đối tượng khác.

  • Nhân viên văn phòng thường xuyên làm việc với máy tính.

  • Những người trẻ thường xuyên sử dụng rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích.

  • Những người hay bị căng thẳng, áp lực, tâm lý bất ổn.

Cách chẩn đoán tình trạng đau đầu

Để có phương pháp điều trị đau đầu phù hợp, đầu tiên phải xác định được nguyên nhân. Hiện nay, các bác sĩ thường chẩn đoán theo hai phương pháp sau:

Chẩn đoán lâm sàng

Để bắt đầu chẩn đoán, bác sĩ sẽ hỏi người bệnh một số vấn đề về tình hình hiện tại như: Cơn đau nhức xuất hiện ở vị trí nào, cường độ, thời gian mỗi lần là bao lâu, bị trong bao lâu, triệu chứng kèm theo… Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ hỏi về các yếu tố có thể kích hoạt như: Có thường xuyên sử dụng rượu bia, uống bao nhiêu cà phê một ngày, tính chất công việc, sự kiện gây căng thẳng, thói quen ngủ, trong gia đình bạn có ai bị tình trạng tương tự không,...

Ngoài việc mô tả đầy đủ, chi tiết các triệu chứng lâm sàng, người bệnh cũng cần cung cấp cho bác sĩ tiền sử và cách điều trị bệnh trước đó, các loại thuốc đã và đang sử dụng (nếu có).

Sau khi đánh giá phần bệnh sử, bác sĩ sẽ thực hiện một cuộc kiểm tra toàn diện về thể chất và thần kinh để xác định nguyên nhân. Nội dung thăm khám có thể bao gồm:

  • Khám toàn thân: Đo huyết áp; khám toàn bộ các cơ quan nội tạng, đặc biệt là tim mạch; tìm kiếm các dấu hiệu nguy hiểm và triệu chứng của một căn bệnh nào đó.

  • Khám thần kinh: Các xét nghiệm thần kinh tập trung vào việc loại trừ các bệnh lý thần kinh như: U não, xuất huyết não, động kinh, đa xơ cứng và các bệnh mạch máu não khác…

  • Khám chuyên khoa: Mắt, tai mũi họng, nha khoa,…

Chẩn đoán cận lâm sàng

Sau khi bước thăm khám lâm sàng, để có kết quả chẩn đoán chính xác, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện một số xét nghiệm cận lâm sàng như:

  • Xét nghiệm máu và nước tiểu.

  • Chụp X-quang xoang, hộp sọ và chụp cột sống cổ

  • Chọc dò tủy sống

  • Điện não đồ

  • Chụp CT hoặc chụp cộng hưởng từ vùng đầu cổ

Cách điều trị bệnh đau đầu

Theo các chuyên gia, bị đau đầu do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Do đó, phương pháp điều trị sẽ dựa vào nguyên nhân như:

Do bệnh lý: Phương pháp điều trị sẽ tập trung vào giải quyết bệnh lý, khi bệnh thuyên giảm, các triệu chứng cũng sẽ biến mất.

Không bệnh lý: Với những trường hợp hay bị không do bệnh lý cơn đau có thể nhanh chóng thuyên giảm và biến mất khi được hỗ trợ điều trị bằng các biện pháp thích hợp như:

  • Liệu pháp châm cứu: Châm cứu là một cách thức chữa bệnh theo Y học cổ truyền, sử dụng các kim châm đặc biệt xuyên qua da và vào các điểm cụ thể trên cơ thể để kích thích các sợi dây thần kinh tại chỗ tiết ra các loại hormone nội sinh khác nhau, từ đó giúp giảm đau và giảm stress. Để cải thiện bằng liệu pháp châm cứu, người bệnh nên đến các bệnh viện Y học cổ truyền, có các chuyên gia chuyên về châm cứu thực hiện, tuyệt đối không được tự ý thực hiện tại nhà.

  • Chườm nóng/chườm lạnh: Chườm nóng hoặc chườm lạnh lên đầu và phía sau cổ khoảng 5 – 10 phút, 4 - 5 lần trong ngày có thể giúp giảm tình trạng đau đầu

  • Thiền định: Thiền định 5 - 15 phút mỗi ngày trước khi đi ngủ có thể giúp giải tỏa căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và kiểm soát cơn đau. Để thực hiện thiền định, người bệnh cần chọn một không gian yên tĩnh. Ngồi thẳng lưng để đầu và cổ thẳng với cột sống. Hai chân đặt trên sàn để thẳng từ mắt cá chân lên đến đầu gối, phần bắp chân và đùi sẽ tạo thành một góc 90 độ. Thả lỏng hai tay trên đầu gối hoặc trên đùi. Loại bỏ những suy nghĩ xuất hiện trong tâm trí, chỉ tập trung vào hơi thở: hít vào thở ra một cách chậm rãi.

  • Sử dụng thuốc: Trong trường hợp đau căng đầu, một số loại thuốc giảm đau không kê đơn, chẳng hạn như: aspirin, acetaminophen hoặc ibuprofen có thể giúp giảm đau hiệu quả. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý không được lạm dụng các loại thuốc đau đầu này vì có thể dẫn đến tình trạng mãn tính.

Bên cạnh tiếp nhận các liệu pháp điều trị từ bác sĩ chuyên khoa, người bệnh nên chủ động bổ sung một số dưỡng chất đặc biệt đã được nghiên cứu chứng minh có khả năng tiến sâu vào hàng rào máu não, chống lại tình trạng gốc tự do tăng sinh quá mức – nguyên nhân chính gây ra cơn đau, đau nửa đầu và nuôi dưỡng tế bào não khỏe mạnh như Blueberry và Ginkgo Biloba (thành phần chính của OTiV).

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, trong Blueberry có hai hoạt chất sinh học quý là  Anthocyanin, Pterostilbene có kết cấu phân tử nhỏ, dễ dàng vượt qua “hàng rào bảo vệ não”, trung hòa các gốc tự do, nuôi dưỡng, phục hồi các mạch máu não đã bị tổn thương, ngăn chặn tình trạng xơ vữa mạch máu. Đồng thời, nuôi dưỡng mạch máu não khỏe mạnh, kích thích tăng cường tuần hoàn máu lên não. Từ đó, cải thiện hiệu quả đau đầu, đau nửa đầu và ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ.

Theo nhiều nghiên cứu, tinh chất thiên nhiên từ Blueberry và Ginkgo Biloba với trọng lượng phân tử nhỏ, dễ dàng vượt qua hàng rào máu não để trung hòa gốc tự do. Từ đó, ngăn ngừa tổn thương cấu trúc thành mạch, chống lại quá trình viêm cùng với việc tăng cường nuôi dưỡng mạch máu não, giúp phòng ngừa và cải thiện hiệu quả bệnh đau đầu, đau nửa đầu.

ThS. Lâm Văn Chế

otiv giúp cải thiện đau đầu

OTiV với sức mạnh từ các tinh chất thiên nhiên giúp chống gốc tự do, cải thiện hiệu quả

Cách phòng ngừa đau đầu

Đau đầu này không chỉ làm ảnh hưởng đến công việc hay cuộc sống hàng ngày của người bệnh mà còn mang đến nhiều hệ lụy khôn lường khác về sức khỏe. Do đó, chủ động phòng ngừa là điều hết sức cần thiết. Dưới đây một số phương pháp khác giúp phòng ngừa hiệu quả mà người bệnh có thể tham khảo:

  • Cân bằng trạng thái tinh thần: stress thường xuyên là một trong những nguyên nhân chủ chốt gây ra chứng đau đầu và khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn. Do đó, học cách quản lý tinh thần, cân bằng trạng thái tinh thần chính là cách phòng ngừa hữu hiệu nhất. Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao với các bài tập phù hợp như: yoga, thiền, đi bộ, aerobic…kèm thêm thời gian nghỉ ngơi hợp lý có thể giúp cải thiện thể chất, thư giãn đầu óc, giảm căng thẳng hữu hiệu.
  • Cung cấp đủ vitamin B và magie cho cơ thể: Cơ thể thiếu chất, đặc biệt là thiếu hụt magie và vitamin B có thể gây ra các cơn đau cấp tính. Do đó, bạn cần cung cấp đủ vitamin B và magie cho cơ thể bằng cách bổ sung các thực phẩm giàu vitamin B và magie vào trong bữa ăn hàng ngày như: Rau có màu xanh, ngũ cốc nguyên hạt, trứng, sữa, thịt gà, cá hồi, chuối…
  • Uống đủ nước: Uống đủ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày, nhất là trong những ngày nóng bức vì thiếu nước có thể khiến cơ thể mệt mỏi, choáng váng, dẫn tới đau ở vùng đầu. Ngoài ra, có thể sử dụng một số loại trà thảo dược như: trà gừng, trà xanh, trà hoa cúc để giảm stress, giúp cơ thể thoải mái, góp phần cải thiện.
  • Ngủ đủ giấc: Ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi đêm, ngủ đúng giờ sẽ giúp nâng cao năng lượng vào buổi sáng, giảm mệt mỏi, nhức đầu và căng thẳng hiệu quả.
  • Ăn uống khoa học: Ăn uống không điều độ, không đúng bữa, bỏ bữa, ăn kiêng thiếu chất cũng như có thể gây sức ép lên não bộ và gây ra bệnh đau đầu. Do đó, để phòng ngừa bạn cần ăn đủ chất, đủ bữa vào cùng thời điểm hàng ngày. Đồng thời, hạn chế các loại thực phẩm không tốt cho sức khỏe, có thể kích hoạt chứng con đau như: Rượu, bia, các thức uống chứa chất kích thích như caffeine, các loại bánh ngọt, thức ăn nhanh. Giảm cân nếu bạn béo phì.
 

Đau đầu là một vấn đề sức khỏe không hiếm gặp, mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu để kéo dài sẽ khiến chất lượng cuộc sống giảm sút, ảnh hưởng đến tinh thần của người bệnh. Nguy hiểm hơn, nó có thể ảnh hưởng đến cấu trúc và gây ra những thương tổn cho não, dẫn đến các vấn đề về sức khỏe như: trầm cảm, rối loạn lo âu, suy giảm trí nhớ, hay quên, thậm chí gây ra đột quỵ.

Nguồn tham khảo/Source


OTiV chỉ sử dụng các nguồn tham khảo từ các tổ chức y học, trung tâm y tế học thuật và tài liệu từ Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ để hỗ trợ các thông tin y học trong bài viết.

  1. Headaches - Cleveland Clinic
  2. Headache Basics - WebMD
  3. Why do I have a headache? Causes, types, and remedies - Medical News Today (Heathline Media)
  4. Headache - Mayo Clinic
  5. Headaches - NHS


Gửi Câu Hỏi
Bạn muốn được tư vấn về bệnh đau đầu, đau nửa đầu, suy giảm trí nhớ, mất ngủ, tai biến mạch máu não, đột quỵ… hoặc cần thêm bất kỳ thông tin gì về OTiV, hãy gửi câu hỏi ngay tại đây, Chuyên gia OTiV sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất.
*Vui lòng điền thông tin chính xác để chúng tôi thông báo cho bạn khi có kết quả

Bài viết khác
Đau đầu căng cơ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Đau đầu căng cơ là một dạng đau đầu phổ biến và ảnh hưởng đến 40% thanh thiếu niên và...

Đau đầu do viêm xoang: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị

Đau đầu do viêm xoang thường bị nhầm lẫn với chứng đau nửa đầu, dẫn đến điều trị sai cách khiến...

Đau đầu nên ăn gì, kiêng gì? 11 món ăn, thực phẩm giảm nhức đầu

Đau đầu, đau nửa đầu kéo dài, dữ dội và kèm các rối loạn mờ mắt, cứng cổ còn...

Rối loạn vận mạch não là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Rối loạn vận mạch não có thể gây ra đau đầu Migraine và nhiều hậu quả nguy hiểm khác như...

Đau đầu cụm (đau đầu từng chùm): Nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị

Đau đầu cụm không phổ biến như đau nửa đầu, nhưng có thể xảy đến với bất kỳ ai, ở bất kì...

Tên