Mất ngủ sau sinh: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Tên Cập nhập:10/05/2022 | Tên Tác giả: OTiV

Mất ngủ sau sinh là vấn đề mà rất nhiều chị em phải đối mặt khi bước vào con đường bỉm sữa. Nếu không được khắc phục sớm, tình trạng mất ngủ sau sinh sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của chị em. Vậy mẹ sau sinh bị mất ngủ do đâu, cách trị mất ngủ sau sinh như thế nào, những chia sẻ trong bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ bỉm hiểu hơn về vấn đề này.

Mất ngủ sau sinh là gì?

Mất ngủ sau sinh là tình trạng chị em không thể chìm vào giấc ngủ ngay cả khi trẻ đã ngủ rất ngon, kèm theo đó là cảm giác bồn chồn, lo lắng, thường xuyên tỉnh giấc để kiểm tra xem trẻ có tỉnh giấc hay gặp vấn đề gì khác không.

Tên

Mất ngủ sau sinh khiến chị em mệt mỏi, căng thẳng

Nguyên nhân khiến chị em bị mất ngủ sau sinh

Một nghiên cứu vào năm 2015 cho thấy, có đến 60% phụ nữ bị mất ngủ ở tuần thứ 32 của thai kỳ, tuần thứ 8 và năm thứ 2 sau sinh. Tình trạng mất ngủ sau sinh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra như:

Thay đổi nội tiết sau sinh: Trong quá trình mang thai và sau khi sinh, cơ thể người phụ nữ có rất nhiều sự thay đổi về nội tiết. Nếu như trong quá trình mang thai, nồng độ estrogen tăng lên để nuôi dưỡng và bảo vệ thai nhi thì ngay sau khi sinh, nồng độ này sẽ giảm xuống một cách nhanh chóng. Sự thay đổi nội tiết một cách đột ngột sau sinh là một trong những nguyên nhân khiến chị em bị thiếu ngủ.

Đổ mồ hôi đêm: Sau sinh, có sự suy giảm đột ngột các hormone estrogen, progesterone tạo cơn bốc hỏa và có sự đào thải các chất lỏng dư thừa mà cơ thể sản sinh ra trong thai kỳ, dễ dẫn đến tình trạng đổ mồ hôi đêm. Việc đổ nhiều mồ hôi sau sinh là hết sức bình thường, tuy nhiên đổ quá nhiều mồ hôi vào ban đêm có thể khiến chị em khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Rối loạn tâm lý sau sinh: Áp lực trong việc chăm sóc con nhỏ, thiếu sự quan tâm từ gia đình, ngoại hình thay đổi nhiều sau sinh… khiến chị em suy nghĩ nhiều, dẫn đến căng thẳng, mất ngủ, không thể ngủ ngon giấc. Tình trạng căng thẳng, mất ngủ kéo dài không được khắc phục còn làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Nguyên nhân khác: Sau khi em bé ra đời, mẹ phải thường xuyên thức dậy nhiều lần trong đêm để cho con bú, thay tã, dỗ con ngủ,... Việc thức dậy quá nhiều lần trong đêm khiến chị em khó ngủ lại, dần dần giấc ngủ bị rối loạn. Ngoài ra, thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh, phòng ngủ bí, kiêng khem quá nhiều sau sinh, vết mổ chưa lành gây đau nhức… cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ của mẹ bỉm.

Tên

Phụ nữ sau sinh có thể bị mất ngủ do thức dậy nhiều lần trong đêm để chăm sóc con nhỏ

Sau sinh bị mất ngủ phải làm gì?

Mất ngủ sau sinh kéo dài không chỉ khiến chị em mệt mỏi, thậm chí kiệt sức, thiếu tỉnh táo, căng thẳng, đau đầu,... mà còn ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng sữa tiết ra. Chính vì vậy, nhiều mẹ bỉm sau sinh bị mất ngủ cuống cuồng tìm đủ mọi cách khác nhau để khắc phục. Tuy nhiên, không giống với người bình thường, trong thời gian nuôi con bằng sữa mẹ, chị em nên hạn chế tối đa việc dùng thuốc, thay vào đó nên áp dụng một số biện pháp sau để cải thiện giấc ngủ.

Tranh thủ ngủ khi bé ngủ: Với phụ nữ sau sinh, ngủ liền mạch 7 - 8 giờ có thể nói là điều xa xỉ nếu không có người phụ chăm sóc em bé. Do đó, chị em hãy tranh thủ ngủ hoặc nghỉ ngơi khi em bé ngủ, thay vì làm những việc khác trong khoảng thời gian này. Đây là một trong những kinh nghiệm trị mất ngủ sau sinh được rất nhiều mẹ bỉm truyền tai nhau.

Đi ngủ sớm: Để sức khỏe nhanh hồi phục và cải thiện tình trạng mất ngủ sau sinh, chị em nên cố gắng đi ngủ sớm hơn so với thường lệ. Nếu cảm thấy khó ngủ, hãy thử các kỹ thuật thư giãn như đọc sách, tắm nước nóng, uống trà thảo mộc ấm để ngủ ngon hơn.

Chia sẻ công việc với người thân: Khi trẻ thức giấc vào sáng sớm, bạn có thể yêu cầu chồng kiểm tra tã, thay tã cho trẻ để có thể ngủ thêm một chút. Ban đêm, nếu trẻ bú bình, bạn có thể chuẩn bị bình sữa trước và hướng dẫn cho chồng hoặc người thân cách làm ấm, cho trẻ bú để hạn chế việc thức dậy nhiều lần trong đêm.

Hạn chế sử dụng cà phê: Nhiều chị em thường sử dụng cà phê vào ban ngày để giữ tỉnh táo, tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều caffein có thể gây mất ngủ vào ban đêm. Do đó, chị em nên hạn chế sử dụng cà phê đến mức thấp nhất để không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Hạn chế căng thẳng: Lo lắng, căng thẳng quá mức là một trong những nguyên nhân khiến chị em mệt mỏi, mất ngủ sau sinh. Do đó, cố gắng loại bỏ lo lắng, nghe nhạc nhẹ, thiền định hoặc đi dạo để giảm căng thẳng là điều chị em cần thực hiện khi muốn cải thiện mất ngủ.

Tên

Thiền định hoặc nghe nhạc để loại bỏ căng thẳng, lo âu là một trong những cách giúp dễ ngủ

Tắt thiết bị điện tử 1 giờ trước khi đi ngủ: Sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính, tivi,.. trước khi đi ngủ có thể kích thích não bộ, gây mất ngủ. Ngoài ra, ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử có thể làm giảm hàm lượng melatonin, gây khó ngủ. Do đó, hãy tắt hết các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ ít nhất 1 giờ.

Thở sâu và thư giãn cơ trước khi đi ngủ: Luyện tập một số bài tập thư giãn cơ và thở sâu là một trong những cách giúp cải thiện mất ngủ sau sinh hiệu quả mà chị em có thể tìm hiểu thêm và thực hiện.

Bổ sung hoạt chất thiên nhiên chống gốc tự do, tăng cường lưu thông máu, cải thiện mất ngủ: Sau khi sinh 6 tháng, trẻ đã ăn dặm, sữa mẹ không còn là dưỡng chất duy nhất hoặc sau khi bé đã cai sữa mẹ, chị em có thể bổ sung các hoạt chất thiên nhiên đã được nghiên cứu chứng minh có khả năng chống gốc tự do, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ như Anthocyanin, Pterostilbene có trong Blueberry (có nguồn gốc từ Bắc Mỹ).

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, hai hoạt chất Anthocyanin và Pterostilbene có khả năng vượt qua hàng rào máu não, trung hòa các gốc tự do, đồng thời kích hoạt men chống gốc tự do tự nhiên trong cơ thể. Từ đó, giúp máu dẫn truyền oxy và dưỡng chất lên não tốt hơn, chức năng thần kinh cũng được phục hồi, tình trạng mất ngủ được cải thiện từ gốc. Đặc biệt, khi kết hợp các tinh chất có trong Blueberry với các dưỡng chất có trong Ginkgo Biloba thì hiệu quả chống gốc tự do, tăng cường hoạt động não sẽ tăng lên gấp bội.

Hiện nay, 2 loại tinh chất quý Blueberry và Ginkgo Biloba hiện đang có trong OTiV - sản phẩm xuất xứ từ Mỹ, chị em có thể tham khảo sử dụng để có một giấc ngủ ngon, an toàn với sức khỏe.

Tên

OTiV - Với thành phần chiết xuất 100% từ thiên nhiên, chứa Blueberry và Ginkgo Biloba giúp cải thiện mất ngủ an toàn, hiệu quả

Mất ngủ sau khi sinh phải làm sao?

Nếu đã thực hiện hết các biện pháp trên mà tình trạng mất ngủ, khó ngủ sau khi sinh vẫn còn tiếp diễn mẹ bỉm nên đến thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để có hướng can thiệp phù hợp. Ngoài ra, chị em có thể kết hợp sử dụng thêm một số mẹo trị mất ngủ dưới đây để nâng cao hiệu quả:

Trị mất ngủ sau sinh không dùng thuốc

Trà hoa cúc: Hoa cúc có giá trị dược lý cao và được xem như một loại trà an thần dễ ngủ nhờ tác dụng làm dịu thần kinh, có lợi cho người mất ngủ. Do đó, các mẹ sau sinh bị mất ngủ có thể uống trà hoa cúc vào buổi sáng sau khi thức dậy, sau bữa ăn ít nhất 30 phút và trước khi đi ngủ ít nhất 30 phút để ngủ ngon hơn.

Trà hoa oải hương: Hương thơm từ hoa oải hương được cho là có thể giúp làm dịu tâm trí, giảm đau đầu, giúp ngủ ngon hơn. Ngoài trà hoa cúc, mẹ bỉm có thể sử dụng trà hoa oải hương để cải thiện tình trạng khó ngủ sau khi sinh.

Tên

Trà hoa oải hương có thể giúp cải thiện mất ngủ

Massage lưng: Mỗi tối trước khi đi ngủ, mẹ bỉm có thể nhờ người thân hoặc sử dụng máy massage (nếu có) massage nhẹ nhàng vùng lưng 15 - 20 phút. Massage lưng có thể giúp kích thích máu lưu thông tốt hơn, giúp chị em thư giãn và ngủ ngon hơn.

Bấm huyệt: Nếu chị em đang tìm cách trị mất ngủ sau sinh tự nhiên thì bấm huyệt là một trong những phương pháp không nên bỏ qua. Bấm huyệt đúng cách có thể giúp đả thông kinh mạch, thư giãn, giảm căng thẳng và ngủ ngon hơn. Một điều mẹ bỉm cần lưu ý khi thực hiện bấm huyệt trị mất ngủ sau sinh là nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa y học cổ truyền, có các chuyên gia, kỹ thuật viên được đào tạo về bấm huyệt để thực hiện, không nên thực hiện tại nhà khi không có chuyên môn.

Bổ sung vitamin và khoáng chất cho cơ thể: Thiếu hụt vitamin D, B12, sắt, kali hoặc magie là một trong những nguyên nhân gây mất ngủ. Do đó, để cải thiện tình trạng mất ngủ sau sinh, mẹ bỉm cần cung cấp đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể, tăng cường bổ sung các loại thực phẩm tốt cho giấc ngủ vào bữa ăn hàng ngày như: thịt bò, thịt gà, cá hồi, lòng đỏ trứng, chuối, ngũ cốc nguyên hạt, rau bina, cam, bưởi, nấm, bông cải xanh,...

Liệu pháp nhận thức - hành vi: Đây là cách trị mất ngủ không dùng thuốc được chứng minh có hiệu quả, không gây tác dụng phụ như khi dùng thuốc trong điều trị mất ngủ kéo dài. Liệu pháp nhận thức - hành vi điều trị mất ngủ bao gồm nhiều liệu pháp như:

  • Liệu pháp kích thích - kiềm chế: Chỉ nằm trên giường khi buồn ngủ, chỉ sử dụng phòng ngủ cho việc ngủ và hoạt động tình dục, rời phòng ngủ sau khi nằm trên giường 15 - 20 phút vẫn không thể ngủ được và trở lại giường khi ngủ được.

  • Liệu pháp ngủ hạn chế: hạn chế thời gian nằm trên giường và thời gian ngủ trưa...

  • Liệu pháp thư giãn: thực hiện một số bài tập thở, thiền định, yoga,...để kiểm soát nhịp thở, giảm căng thẳng

  • Liệu pháp nhận thức: thay đổi những quan điểm ảnh hưởng đến giấc ngủ

  • Vệ sinh giấc ngủ: tạo thói quen ngủ - thức vào một giờ cố định, tránh sử dụng các thiết bị điện tử trước khi ngủ 30 phút, giữ môi trường phòng ngủ thoáng mát và yên tĩnh, tránh ăn quá no trước khi ngủ,...

Trị mất ngủ sau sinh bằng thuốc

Trị mất ngủ sau sinh bằng thuốc là phương pháp điều trị được chỉ định cuối cùng, khi các phương pháp điều trị khác không mang lại hiệu quả. Thuốc trị mất ngủ sau sinh phải có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mới được phép sử dụng. Vì hầu hết các loại thuốc ngủ kê đơn có thể gây tác dụng phụ không mong muốn, ảnh hưởng đến sức khỏe, làm khô sữa mẹ… khi sử dụng không đúng cách, quá liều. Do đó, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bản thân và em bé, chị em phải đến thăm khám với bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc.

Tên

Không được tự ý dùng thuốc trị mất ngủ khi chưa có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa 

Tóm lại, để cải thiện tình trạng mất ngủ sau sinh một cách an toàn và hiệu quả, chị em cần điều chỉnh chế độ sinh hoạt, loại bỏ căng thẳng, bổ sung dưỡng chất tốt cho não như OTiV (sau khi sinh ít nhất 6 tháng).

*Những thông tin trong bài viết của OTiV chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Tham vấn y khoa


Bài viết sử dụng các nguồn tham khảo từ các tổ chức y học, trung tâm y tế học thuật và tài liệu từ Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ để hỗ trợ các thông tin y học trong bài viết.

  1. https://www.sleepfoundation.org/insomnia/postpartum-insomnia - Sleep Foundation
  2. https://www.verywellhealth.com/postpartum-insomnia-5220394 - VerywellHealth
  3. https://www.nhs.uk/conditions/baby/support-and-services/sleep-and-tiredness-after-having-a-baby/ - NHS
  4. https://www.webmd.com/sleep-disorders/features/sleep-deprived-new-baby - WebMD


Gửi Câu Hỏi
Bạn muốn được tư vấn về bệnh đau đầu, đau nửa đầu, suy giảm trí nhớ, mất ngủ, tai biến mạch máu não, đột quỵ… hoặc cần thêm bất kỳ thông tin gì về OTiV, hãy gửi câu hỏi ngay tại đây, Chuyên gia OTiV sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất.
*Vui lòng điền thông tin chính xác để chúng tôi thông báo cho bạn khi có kết quả

Bài viết khác

Bị chán ăn mất ngủ là dấu hiệu của bệnh gì? Cách cải thiện ra sao?

Chán ăn mất ngủ là biểu hiện bất thường của cơ thể, có thể xem là một triệu chứng của...

5 cách uống nhụy hoa nghệ tây chữa mất ngủ hiệu quả bất ngờ

Nhụy hoa nghệ tây (saffron) được nhiều người xem là “thần dược” cho sức khỏe và sắc đẹp,...

3 cách chữa mất ngủ bằng chuối xanh ngay tại nhà cực đơn giản

Cách chữa mất ngủ bằng chuối xanh hay chuối chín không còn là mẹo dân gian, mà...

Mất ngủ khó ngủ nên làm gì? Bật mí từ các chuyên gia

Mất ngủ phải làm sao, khó ngủ nên làm gì là băn khoăn của hàng triệu người...

Thường xuyên bị mất ngủ là dấu hiệu của bệnh gì?

Bạn thường phải vật lộn mỗi đêm, dùng đủ phương pháp khác nhau để “vỗ về” giấc...

Tên