Hay buồn ngủ là thiếu chất gì? Gợi ý 7 vi chất cần bổ sung

Ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm nhưng vẫn ngáp ngắn ngáp dài, thiếu tập trung và luôn cảm thấy mệt mỏi? Nguyên nhân có thể không nằm ở giấc ngủ mà ở chế độ ăn uống hay cụ thể hơn là cơ thể đang thiếu hụt dinh dưỡng. Vậy, hay buồn ngủ là thiếu chất gì?

Vì sao thiếu chất gây buồn ngủ?

Tình trạng thiếu dinh dưỡng có thể gây ra mệt mỏi và buồn ngủ. Mệt mỏi và buồn ngủ thường gặp ở những người bị suy dinh dưỡng do cơ thể cạn kiệt dự trữ chuyển hóa.

Các vitamin và khoáng chất tham gia vào quá trình sản xuất năng lượng, dẫn truyền thần kinh và vận chuyển oxy trong cơ thể. Khi thiếu hụt, cơ thể dễ rơi vào trạng thái uể oải, buồn ngủ và giảm khả năng tập trung.

Hay buồn ngủ là thiếu chất gì?

Thiếu hụt vitamin và khoáng chất như sắt, vitamin nhóm B, vitamin D, magie, kali… là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng hay buồn ngủ không rõ nguyên nhân.

1. Sắt

Sắt là thành phần thiết yếu tham gia vào quá trình sản xuất hemoglobin, giúp vận chuyển oxy đến các cơ quan. Khi thiếu sắt, cơ thể không nhận đủ oxy để tạo năng lượng, dẫn đến mệt mỏi, uể oải, buồn ngủ, giảm khả năng tập trung và làm việc.

Cả thiếu sắt (ID) và thiếu máu do thiếu sắt (IDA) đều có những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe. Ở Việt Nam tỷ lệ thiếu máu do thiếu sắt là 35,2%.

2. Vitamin B12

Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo máu và duy trì chức năng thần kinh. Thiếu vitamin B12 có thể khiến cơ thể suy nhược, giảm trí nhớ, khó tập trung, thường xuyên cảm thấy mệt mỏi và buồn ngủ.

Khả năng hấp thụ vitamin B12 rất cần thiết cho quá trình trao đổi chất và vận chuyển oxy, có xu hướng giảm. Do đó, việc cơ thể giảm khả năng hấp thụ vitamin này có thể gây ra cảm giác mệt mỏi và những vấn đề tiêu cực khác.

Mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày là dấu hiệu thường gặp của người bị thiếu chất, đặc biệt là thiếu vitamin B12

3. Vitamin B9

Vitamin B9 hay còn gọi là folate cũng tham gia vào việc tạo hồng cầu và tổng hợp DNA. Vì vậy, khi thiếu hụt vitamin này, có thể dễ rơi vào trạng thái buồn ngủ do thiếu năng lượng. Nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến hiệu quả học tập và chất lượng công việc.

4. Vitamin B6

Vitamin B6 có tác động vào quá trình chuyển hóa protein, carbohydrate và chất béo để tạo năng lượng cho cơ thể. Thiếu vitamin B6 khiến cơ thể bạn dễ uể oải bất thường. Bởi vì, vitamin B6 có giúp tạo ra hemoglobin – protein trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Nếu các tế bào không nhận đủ lượng oxy cần thiết do hemoglobin quá thấp, có thể dẫn đến cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ nhiều.

5. Vitamin D

Thiếu hụt vitamin D ảnh hưởng đến hơn 50% dân số toàn cầu. Đặc biệt, phụ nữ là đối tượng dễ bị thiếu vitamin D hơn do trải qua quá trình mang thai và sinh con. Vitamin D đóng vai trò kích hoạt và hỗ trợ các thụ thể trong ty thể hoạt động hiệu quả. Khi thiếu Vitamin D, các nhà máy này hoạt động trì trệ, dẫn đến cơ bắp và các cơ quan bị “thiếu điện”, gây ra cảm giác uể oải, yếu cơ, mệt mỏi kéo dài dù bạn không vận động nặng.

6. Magie

Thiếu magie khiến cơ thể thường xuyên mệt mỏi, thiếu năng lượng và buồn ngủ. Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), mệt mỏi và suy nhược là những triệu chứng sớm thường gặp của tình trạng thiếu magie.

7. Kali

Kali tham gia vào quá trình xây dựng protein, phân giải và sử dụng carbohydrate, hình thành cơ bắp, sức khỏe tim mạch… và nhiều hoạt động khác của cơ thể. Khi nồng độ kali giảm nhẹ cũng có thể gây ra các triệu chứng thường bị bỏ qua như thiếu năng lượng, táo bón và yếu cơ.

Buồn ngủ do thiếu chất khác buồn ngủ do bệnh lý thế nào?

Cảm giác buồn ngủ kéo dài có thể xuất phát từ tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng hoặc là dấu hiệu của một bệnh lý tiềm ẩn. Việc phân biệt hai tình trạng này sẽ giúp bạn có hướng xử trí phù hợp.

Hay buồn ngủ do thiếu chất nên bổ sung gì?

Sau khi đã xác định hay buồn ngủ là thiếu chất gì, người bệnh nên bổ sung đúng dưỡng chất có thể giúp cải thiện sự tỉnh táo và giảm cảm giác mệt mỏi kéo dài.

1. Thực phẩm giàu sắt

Bổ sung các thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ nạc, đậu lăng, rau bina, hạt bí ngô và ngũ cốc… để tăng cường sắt. Kết hợp với các thực phẩm giàu vitamin C như ổi, cam, kiwi… để tăng cường hấp thu sắt.

2. Thực phẩm giàu vitamin nhóm B

Bổ sung thêm các sản phẩm từ động vật như thịt, cá, trứng, sữa… hoặc thực phẩm có nguồn gốc thực vật như măng tây, bông cải xanh, rau bina… nhằm tăng cường vitamin nhóm B.

Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin nhóm B giúp cơ thể có nhiều năng lượng, hạn chế tình trạng mệt mỏi, uể oải

3. Thực phẩm giàu vitamin D, magie và kali

Dành nhiều thời gian tiếp xúc với ánh nắng mặt trời (6-9h sáng), ăn cá béo, lòng đỏ trứng và các thực phẩm bổ sung vitamin D. Ăn nhiều loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt và rau lá xanh… giúp tăng cường lượng magie và kali thiết yếu.

Nếu tình trạng thiếu chất gây ra mất ngủ kéo dài, rất có thể là do chất lượng giấc ngủ ban đêm không được đảm bảo, việc bổ sung vitamin và khoáng chất thôi có thể là chưa đủ. Nhiều người mặc dù tính thời gian từ lúc đi ngủ đến khi thức dậy vẫn đủ 7-9 tiếng nhưng ngủ không sâu giấc, thức dậy nhiều lần rồi trằn trọc khó ngủ lại.

Trong khi đó, mất ngủ và thiếu ngủ làm tăng sản sinh gốc tự do tấn công não bộ làm tình trạng chất lượng giấc ngủ ngày càng giảm sút dẫn tới tình trạng kém tỉnh táo, giảm sự tập trung, luôn trong trạng thái lờ đờ, mệt mỏi. Nếu bạn đang gặp phải tình trạng này, não bộ đang thiếu hai loại dưỡng chất đặc biệt.

Hiện nay, các tinh chất thiên nhiên như Blueberry (giàu Anthocyanin và Pterostilbene giúp chống gốc tự do và Ginkgo biloba (chứa flavonoid và terpene lactones) được khám phá là giúp nuôi dưỡng tế bào thần kinh, tăng cường lưu thông máu lên não và hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ. Khi ngủ ngon và sâu hơn, có thể giúp cơ thể phục hồi toàn diện, từ đó giảm cảm giác buồn ngủ, mệt mỏi và lấy lại sự tập trung, tỉnh táo, minh mẫn mỗi ngày.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Thỉnh thoảng buồn ngủ ban ngày là hiện tượng bình thường của hầu hết mọi người. Tuy nhiên, sau khi đã loại trừ các nguyên nhân và bổ sung dinh dưỡng thiếu hụt, nếu tình trạng buồn ngủ vẫn tiếp diễn, thậm chí là buồn ngủ nhiều, ngủ gà ngủ gật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc thì là lúc bạn không nên xem thường.

Tình trạng buồn ngủ kèm theo sụt cân, tăng cân bất thường, khát nước nhiều, thay đổi tâm trạng hoặc suy giảm khả năng lao động cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nội tiết, tim mạch hoặc thần kinh cần được đánh giá và điều trị kịp thời. Do đó, khi có các bất thường trên, bạn nên lên lịch thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín càng sớm càng tốt.

Câu hỏi hay buồn ngủ là thiếu chất gì đã tìm ra được câu trả lời buồn ngủ không chỉ là hệ quả của thiếu hụt các vitamin và khoáng chất, mà còn là dấu hiệu của bệnh lý tiềm ẩn. Nếu tình trạng buồn ngủ kéo dài dù đã điều chỉnh dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý, bạn nên đi khám để được chẩn đoán và có hướng can thiệp phù hợp.