3 bài thuốc cây xấu hổ chữa mất ngủ hiệu quả, dễ dàng áp dụng

Cây xấu hổ là loại cây bụi mọc hoang tại các vùng quê Việt Nam. Theo nhiều nghiên cứu, loài cây này có tác dụng an thần, chữa mất ngủ kéo dài. Vậy cây xấu hổ chữa mất ngủ như thế nào, cách sử dụng ra sao? Hãy cùng tìm hiểu qua những chia sẻ trong bài viết dưới đây.

Một số điều bạn cần biết về mất ngủ

Mất ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ bao gồm các biểu hiện khó ngủ, ngủ không sâu, dễ bị thức giấc, cảm thấy uể oải sau khi thức dậy. Tình trạng này nếu diễn ra trong thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng công việc và cuộc sống của người bệnh.

Mất ngủ thường được phân thành 2 dạng:

• Mất ngủ cấp tính: Mất ngủ không thường xuyên, dưới 1 tháng.
• Mất ngủ mạn tính: Mất ngủ mang tính chất thường xuyên, lặp lại nhiều lần, kéo dài hơn 1 tháng.

Tình trạng mất ngủ có thể bắt nguồn từ một số nguyên nhân:

• Áp lực từ cuộc sống, công việc, học tập dẫn đến lo âu, căng thẳng và mất ngủ.
• Thói quen ngủ chưa phù hợp như ngủ không điều độ, không đúng giờ giấc, chỗ ngủ không thoải mái, sử dụng thiết bị điện tử (điện thoại, máy tính,..) trước khi đi ngủ.
• Đồng hồ sinh học bị đảo lộn do thay đổi thời gian làm việc, lệch múi giờ,… dẫn đến khó ngủ.
• Sử dụng chất kích thích có chứa caffeine, nicotine hoặc uống nhiều trà.
• Mắc chứng rối loạn lo âu, rối loạn sau sang chấn.
• Sử dụng một số loại thuốc có tác dụng phụ gây mất ngủ: thuốc trầm cảm, huyết áp, hen suyễn, dị ứng,…
• Mắc những bệnh lý có nguy cơ ảnh hưởng đến giấc ngủ: đái tháo đường, viêm khớp, Alzheimer, Parkinson,…
• Ăn quá nhiều trước khi ngủ khiến cơ thể khó chịu khi nằm, không vào giấc được.
• Do tuổi tác cao, người già thường khó ngủ, dễ tỉnh giấc giữa đêm hơn so với người trẻ tuổi.

Tìm hiểu về cây xấu hổ

Cây xấu hổ (danh pháp khoa học: Mimosa pudica L) còn có tên gọi khác là cây trinh nữ, cây mắc cỡ, có nguồn gốc từ Nam và Trung Mỹ. Loài cây này cũng phổ biến ở các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia, Việt Nam.

Ở nước ta, cây xấu hổ thường mọc hoang ở các bờ bụi, ven đường, khu đất trống… Đây là loài cây thân thảo có gai, sống lâu năm, chiều cao trung bình 15 – 50cm, thậm chí có thể phát triển đến 1 – 2m nếu sinh sôi trong điều kiện thảm thực vật thuận lợi. Xung quanh thân cây có lông tơ và gai, lá mọc đối xứng, cuống lá hình chân vịt. Đặc điểm dễ nhận biết của loài cây này là khi chạm tay vào, lá sẽ tự động khép xuôi lại theo chiều trục lá.

Giai đoạn sinh trưởng ban đầu, cây xấu hổ có xu hướng mọc thẳng đứng. Đến giai đoạn trưởng thành, cây phát triển bề ngang, mọc bò trườn trên mặt đất thành bụi dày. Cây ra hoa và quả vào tháng 7 đến tháng 9 hằng năm. Mỗi bông hoa mọc ra từ nách lá, cuống dài, hình cầu, màu tím hồng. Quả hình ngôi sao, hẹp ở giữa hạt, lông cứng ở mép, kích thước 2 – 3cm và tụ lại thành từng chùm.

Tất cả bộ phận của cây xấu hổ đều có thể sử dụng làm dược liệu, tốt cho sức khỏe con người.

Cây xấu hổ thường mọc hoang ở các bờ bụi, có thể dùng làm dược liệu hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý.

Cây xấu hổ chữa mất ngủ như thế nào?

Theo y học hiện đại, cây xấu hổ chứa các chất crocetin, flavonoid, alkaloid, axit amin (amino acid) giúp điều hòa tim mạch, ức chế thần kinh trung ương, hỗ trợ điều trị trầm cảm, cải thiện tình trạng mất ngủ kéo dài.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Pharmaceuticals cũng chỉ ra rằng, chiết xuất trong lá cây xấu hổ khô có công dụng an thần, ngăn ngừa rối loạn lo âu, từ đó nâng cao chất lượng giấc ngủ.

Theo Đông y, thân cây xấu hổ có tính hơi hàn, se, vị ngọt và chứa một lượng độc nhỏ; có tác dụng thanh can hỏa, giải độc, tiêu tích; thường được bào chế trong các vị thuốc dưỡng tâm, an thần. Rễ cây vị chát, hơi đắng, tính ấm, có độc; có công dụng hóa đàm, tiêu tích, thông kinh, hòa vị.

Cách sử dụng cây xấu hổ chữa mất ngủ

Dưới đây là những cách dùng cây xấu hổ chữa mất ngủ bạn có thể tham khảo, thực hiện tại nhà:

Cách 1: Sử dụng nước cây xấu hổ chữa mất ngủ

Đây là cách sử dụng cây xấu hổ trị mất ngủ đơn giản và dễ thực hiện nhất, nhưng vẫn đem đến hiệu quả cao.

Nguyên liệu: 15g cây xấu hổ, nước sạch.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch cây xấu hổ, để ráo nước rồi đem sao vàng.
• Cho cây xấu hổ đã sao vàng vào nồi, thêm một lượng nước vừa ngập xâm xấp bề mặt, đun trên lửa nhỏ đến khi nước cạn còn khoảng ⅓ so với ban đầu.
• Tắt bếp, để nguội rồi uống khi còn ấm.
• Lưu ý, không uống nước cây xấu hổ đã để qua đêm.

Sử dụng nước cây xấu hổ mỗi ngày để cải thiện chứng mất ngủ kéo dài, hỗ trợ an thần, giải tỏa căng thẳng.

Cách 2: Kết hợp cây xấu hổ với lạc tiên

Hỗ trợ an thần, ngủ ngon, dễ vào giấc nhờ bài thuốc cây xấu hổ và cây lạc tiên.

Nguyên liệu: 10 – 20g lá và cành cây xấu hổ, 2g cây lạc tiên.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch lá và cành cây xấu hổ rồi phơi khô.
• Cây lạc tiên rửa sạch, để ráo.
• Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, thêm nước xâm xấp bề mặt, đun trên lửa nhỏ đến khi nước cạn còn khoảng ⅓ so với ban đầu.
• Tắt bếp, để nguội rồi uống khi còn ấm.
• Không uống nước cây xấu hổ và lạc tiên đã để qua đêm.

Uống nước cây xấu hổ và lạc tiên hằng ngày trong một tuần để hỗ trợ khắc phục chứng mất ngủ, giúp đầu óc thư giãn, thoải mái hơn.

Bài thuốc cây xấu hổ và lạc tiên giúp an thần, thư giãn, hỗ trợ cải thiện tình trạng khó ngủ.

Cách 3: Kết hợp cây xấu hổ với các thảo dược khác

Bạn có thể kết hợp cây xấu hổ với một số thảo dược khác để tăng hương vị và nâng cao chất lượng giấc ngủ.

Nguyên liệu: 15g lá và cành cây xấu hổ, 15g nụ áo tím, 30g chua me đất hoa vàng, 10g lạc tiên, 10g mạch môn, 10g thảo quyết minh.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch lá và cành cây xấu hổ rồi mang đi sao vàng.
• Các nguyên liệu còn lại rửa sạch, để ráo.
• Cho tất cả nguyên liệu đã chuẩn bị vào nồi, đổ một lượng nước xâm xấp bề mặt rồi đun trên lửa nhỏ đến khi nước cạn còn khoảng ⅓ so với ban đầu.
• Tắt bếp, để nguội rồi uống khi còn ấm
• Không uống nước cây xấu hổ và các thảo dược khác đã để qua đêm.

Áp dụng bài thuốc này hằng ngày sẽ giúp cải thiện suy nhược thần kinh và chứng mất ngủ liên tục.

Cây xấu hổ có thể kết hợp với cây chua me đất hoa vàng và một số loại thảo dược khác

Những lưu ý khi dùng cây xấu hổ chữa mất ngủ

Những bài thuốc dùng cây xấu hổ trị mất ngủ được cho là lành tính, dễ thực hiện và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Người mắc bệnh hàn, bị suy nhược và phụ nữ có thai không được dùng nước cây xấu hổ để trị mất ngủ vì có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
• Chỉ uống một lượng nhỏ nước cây xấu hổ quá trong ngày và dùng trong một khoảng thời gian ngắn, tuyệt đối không được lạm dụng. Vì sử dụng cây xấu hổ quá liều có thể gây độc, dẫn đến tác dụng phụ và và gây hại cho sức khỏe.
• Bên cạnh phương pháp dùng cây xấu hổ, cần kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học và sinh hoạt hợp lý để cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Nếu muốn kết hợp cây xấu hổ với các phương thuốc khác, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện.
• Trong quá trình uống nước cây xấu hổ chữa mất ngủ, nếu thấy xuất hiện triệu chứng bất thường phải ngưng sử dụng ngay lập tức.

Tác dụng khác của cây xấu hổ với sức khỏe

Ngoài công dụng hỗ trợ chứng mất ngủ, cây xấu hổ còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe:

• Chống lo âu, trầm cảm: Chiết xuất từ lá cây trinh nữ khô có khả năng hỗ trợ cải thiện chứng rối loạn lo âu, bất an, căng thẳng, trầm cảm.
• Kháng nọc rắn độc: Một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Fitoterapia đã ghi nhận dịch chiết từ rễ cây xấu hổ có thể ức chế hoạt động của chất hyaluronidase và protease trong nọc rắn Ấn Độ.
• Chống co giật: Năm 2016, Tạp chí Quốc tế về Dược phẩm và Khoa học dược phẩm đã công bố một nghiên cứu cho thấy chiết xuất Mimosa trong rễ cây xấu hổ có khả năng hỗ trợ chứng co giật gây ra bởi pentylenetetrazole và strychnine.
• Cải thiện đau nhức xương khớp: Theo y học cổ truyền, cây xấu hổ có vị ngọt, tính hơi hàn, có thể điều trị chân tay tê bại, đau lưng, đau nhức xương khớp.
• Điều hòa kinh nguyệt: Thành phần trong cây xấu hổ có khả năng cân bằng nội tiết tố, điều hòa kinh nguyệt.
• Ngăn ngừa biến chứng bệnh tiểu đường: Làm giảm glucose trong máu, cải thiện bệnh tiểu đường.
• Hỗ trợ chức năng gan: Thanh nhiệt, giải độc cơ thể, loại bỏ độc tố ở gan.

Các biện pháp cải thiện mất ngủ khác

Bên cạnh những bài thuốc cây xấu hổ chữa mất ngủ, bạn có thể áp dụng một số biện pháp giúp dễ đi vào giấc ngủ và có giấc ngủ trọn vẹn hơn như:

Xây dựng đồng hồ sinh học

Thiết lập thời gian ngủ cố định mỗi ngày, liên tục trong thời gian dài giúp đồng hồ sinh học hoạt động một cách nhất quán. Từ đó, bạn sẽ buồn ngủ và dễ đi vào giấc ngủ khi đến khung giờ quen thuộc.

Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ

Ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử như tivi, máy tính, điện thoại có nguy cơ gây khó ngủ, mất ngủ. Thay vào đó, bạn có thể thư giãn trước khi ngủ bằng cách nghe nhạc nhẹ, thiền hoặc tập yoga.

Tạo không gian ngủ thoải mái

Thiết lập một không gian đủ tối, thoải mái, yên tĩnh, mát mẻ sẽ khiến cơ thể bạn cảm thấy thả lỏng, thư giãn và dễ ngủ hơn.

Ngâm chân trước khi ngủ

Ngâm chân với nước nóng trước khi ngủ sẽ thúc đẩy máu lưu thông máu, giảm đau nhức, thư giãn toàn thân, hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Ngâm chân với nước nóng trước khi đi ngủ có thể giúp bạn dễ ngủ hơn

Chế độ ăn uống phù hợp

Tránh ăn những món nhiều dầu mỡ, cay nóng, có chứa chất kích thích trong vòng 4 – 6 giờ trước khi đi ngủ. Thay vào đó, nên ưu tiên những thực phẩm có tác dụng an thần, hỗ trợ ngủ ngon như chuối, trà hoa cúc, hạnh nhân, sữa ấm.

Vận động, tập thể dục thường xuyên

Luyện tập thể dục hàng ngày là một cách hỗ trợ trị mất ngủ hữu hiệu. Tuy nhiên, bạn không nên vận động quá mạnh trong vòng 3 giờ trước khi ngủ, mà chỉ nên tập yoga, thiền, đi bộ nhẹ nhàng.

Thư giãn tâm lý

Mất ngủ thường xảy ra do bị áp lực, căng thẳng trong cuộc sống. Bạn nên áp dụng một số phương pháp loại bỏ stress như nghe nhạc, thiền, trò chuyện cùng bạn bè, viết nhật ký,… để giảm bớt áp lực, giúp ngủ ngon vào ban đêm.

Bấm huyệt, châm cứu

Đây là những phương pháp thuộc Y học cổ truyền, cần có sự tư vấn và được thực hiện bởi chuyên gia có kinh nghiệm. Bạn có thể đến các cơ sở y tế chuyên điều trị bệnh theo phương pháp Y học cổ truyền để thực hiện.

Bổ sung tinh chất thiên nhiên

Bổ sung các tinh chất thiên nhiên đã được nghiên cứu, chứng minh có tác dụng hoạt huyết, chống gốc tự do là một trong các cách hỗ trợ điều trị mất ngủ được các chuyên gia khuyến nghị. Bộ đôi tinh chất có khả năng đáp ứng trọng trách này mà bạn không nên bỏ qua là Ginkgo Biloba (bạch quả) và Blueberry (việt quất).

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, hoạt chất sinh Anthocyanin và Pterostilbene trong Blueberry có kích thước phân tử nhỏ, dễ dàng vượt qua hàng rào máu não, trung hòa các gốc tự do, bảo vệ tế bào thần kinh và tăng tuần hoàn máu.

Trong khi đó, Ginkgo Biloba có chứa hàm lượng flavonoid và terpenoid cao, là các chất chống oxy hóa mạnh, có tác dụng tăng cường lưu thông máu và kích thích hoạt động của não bộ. Sự kết hợp của bộ đôi tinh chất này không chỉ giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng mất ngủ, ngủ không sâu giấc hiệu quả mà còn hỗ trợ cải thiện tình trạng thiếu máu não, giảm nguy cơ đột quỵ.

Xem thêm: Các cách chữa mất ngủ hiệu quả tại nhà

Câu hỏi liên quan khi sử dụng bài thuốc cây xấu hổ chữa mất ngủ

Dùng cây xấu hổ để cải thiện giấc ngủ là liệu pháp dân gian phổ biến, tuy nhiên nhiều người vẫn còn lo ngại một số vấn đề:

Dùng cây xấu hổ chữa mất ngủ có tác dụng phụ gì không?

Cây xấu hổ là dược liệu từ thiên nhiên, trong thành phần có chứa nhiều chất khác nhau. Do đó, có thể gây ra một số tác dụng phụ khi sử dụng sai cách.

Ngoài ra, cây xấu hổ là thực vật mọc hoang, nếu không vệ sinh kỹ trước khi sử dụng thì có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Liều lượng sử dụng cây xấu hổ là bao nhiêu?

Liều lượng phù hợp khi sử dụng bài thuốc cây xấu hổ trị mất ngủ là khoảng 1 lần/ngày, mỗi lần dùng khoảng 10 – 20g. Không nên lạm dụng quá nhiều để tránh gây ra tác dụng phụ.

Các bài thuốc cây xấu hổ chữa mất ngủ tại nhà chỉ có tác dụng hỗ trợ giấc ngủ, không thay thế cho phương pháp điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Nếu bạn bị mất ngủ kéo dài, hãy đến cơ sở y tế có chuyên khoa Thần kinh như Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh để thăm khám, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp..