Thiếu ngủ, thức khuya có đau dạ dày không?

Thiếu ngủ và việc thường xuyên thức khuya không chỉ làm cơ thể uể oải mà còn có thể ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa, đặc biệt là dạ dày. Không ít người gặp tình trạng đau âm ỉ, nóng rát hoặc khó chịu vùng thượng vị sau những đêm ngủ muộn kéo dài. Vậy thiếu ngủ, thức khuya có đau dạ dày không hay chỉ là phản ứng nhất thời của cơ thể? Việc hiểu rõ mối liên hệ này sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc sức khỏe và điều chỉnh thói quen sinh hoạt hợp lý hơn.

Thức khuya có đau dạ dày không?

Thức khuya không gây bệnh dạ dày ngay lập tức, nhưng nếu kéo dài, thói quen này có thể trở thành yếu tố làm khởi phát hoặc khiến các triệu chứng đau dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, những người thường xuyên thức khuya, làm ca đêm hoặc bị rối loạn giấc ngủ có nguy cơ gặp các vấn đề về tiêu hóa cao hơn so với người có chế độ nghỉ ngơi điều độ.

Cụ thể, một nghiên cứu công bố trên Clinical Gastroenterology and Hepatology thực hiện trên 392 người làm việc ca đêm tại Úc và Anh cho thấy khoảng 30,4% người tham gia mắc chứng khó tiêu chức năng – tình trạng gây đau và khó chịu vùng dạ dày, trong khi 21,3% bị hội chứng ruột kích thích (IBS). Đáng chú ý, có tới 60% cho biết các triệu chứng tiêu hóa trở nên nặng hơn khi làm việc ban đêm.

Tương tự, nghiên cứu trên nhóm y tá trực đêm được đăng trên PubMed Central (PMC) ghi nhận, 79% người tham gia gặp ít nhất một triệu chứng liên quan đến tiêu hóa trong ca trực, trong đó 11% bị đau dạ dày và 8,6% gặp tình trạng ợ nóng hoặc trào ngược.

Bên cạnh đó, một nghiên cứu đăng trên Scientific Reports năm 2021 cũng cho thấy, những người bị rối loạn giấc ngủ có nguy cơ mắc chứng khó tiêu chức năng cao hơn so với người ngủ đủ giấc. Các nhà nghiên cứu cho rằng tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể làm rối loạn hoạt động của hệ tiêu hóa, gia tăng tiết axit dạ dày và ảnh hưởng đến nhu động ruột, từ đó góp phần gây ra các triệu chứng khó chịu ở dạ dày.

Thức khuya gây đau dạ dày như thế nào?

Thức khuya ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của dạ dày thông qua nhiều cơ chế khác nhau như tăng tiết axit, rối loạn nhịp sinh học và thói quen ăn uống ban đêm. Những yếu tố này khiến hệ tiêu hóa dễ bị kích ứng và dẫn đến đau dạ dày.

• Tăng tiết axit dạ dày ban đêm: Khi thức khuya, dạ dày vẫn tiếp tục tiết axit dù không có thức ăn để tiêu hóa. Lượng axit dư thừa này dễ gây kích ứng và bào mòn lớp niêm mạc bảo vệ, từ đó dẫn đến cảm giác nóng rát, đau âm ỉ hoặc cồn cào vùng thượng vị, đặc biệt rõ rệt vào ban đêm hoặc khi bụng đói.
• Rối loạn đồng hồ sinh học của hệ tiêu hóa: Hệ tiêu hóa hoạt động theo nhịp sinh học tự nhiên, trong đó ban đêm là thời gian nghỉ ngơi và phục hồi. Việc thức khuya thường xuyên làm đảo lộn chu kỳ này, khiến dạ dày không được “nghỉ đúng giờ”, dẫn đến rối loạn co bóp, giảm hiệu quả tiêu hóa và tăng nguy cơ viêm, đau dạ dày.
• Stress và căng thẳng: Thức khuya có bị đau dạ dày không? Thức khuya thường đi kèm với áp lực công việc hoặc thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, làm gia tăng căng thẳng. Stress kéo dài kích thích cơ thể tiết nhiều hormone cortisol, ảnh hưởng đến hệ thần kinh ruột, khiến dạ dày co bóp bất thường, tăng tiết axit và dễ gây ra các triệu chứng như đau, đầy hơi, khó tiêu.
• Thói quen ăn khuya: Nhiều người có xu hướng ăn đêm khi thức khuya, đặc biệt là các món cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc đồ uống chứa caffeine. Những thực phẩm này làm tăng gánh nặng cho dạ dày, kích thích tiết axit nhiều hơn và khiến hệ tiêu hóa phải làm việc quá sức vào thời điểm đáng lẽ cần nghỉ ngơi, từ đó dễ gây đau và trào ngược.
• Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột: Thiếu ngủ và sinh hoạt không điều độ có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột. Khi lợi khuẩn suy giảm, chức năng tiêu hóa và bảo vệ niêm mạc dạ dày cũng bị ảnh hưởng, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, đầy hơi và đau dạ dày.

Thức khuya có thể là yếu tố làm tăng nguy cơ đau dạ dày, viêm loét dạ dày

Xem thêm: Các tác hại của thức khuya đối với sức khỏe

Thức khuya bao lâu thì đau dạ dày?

Không có một mốc thời gian cụ thể để xác định thức khuya bao lâu sẽ gây đau dạ dày, bởi điều này còn phụ thuộc vào cơ địa, thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống của từng người. Tuy vậy, trên thực tế, chỉ sau vài ngày đến vài tuần thức khuya liên tục, cơ thể đã có thể xuất hiện những dấu hiệu ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Trong thời gian ngắn, nếu chỉ thức khuya 1–2 đêm, dạ dày thường chỉ phản ứng nhẹ như cồn cào, đầy bụng hoặc khó tiêu do rối loạn tạm thời. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài từ khoảng 1–2 tuần, đặc biệt nếu đi kèm với việc ăn khuya, sử dụng cà phê hoặc chịu nhiều căng thẳng, nguy cơ đau dạ dày sẽ tăng lên rõ rệt. Khi đó, dạ dày phải hoạt động lệch nhịp, tăng tiết axit và dễ bị kích ứng niêm mạc.

Về lâu dài, nếu duy trì thói quen thức khuya trong nhiều tháng, bạn có thể đối mặt với các bệnh lý nghiêm trọng hơn như viêm dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc loét dạ dày. Lúc này, cơn đau không còn thoáng qua mà có xu hướng xuất hiện thường xuyên, nhất là vào ban đêm hoặc khi bụng đói.

Thức khuya có gây viêm loét dạ dày không?

Thức khuya không phải là nguyên nhân trực tiếp gây viêm loét dạ dày, nhưng có thể làm tăng nguy cơ hình thành và khiến tình trạng viêm loét trở nên nặng hơn. Khi ngủ muộn kéo dài, dạ dày tiết nhiều axit trong lúc trống rỗng, dễ làm tổn thương niêm mạc. Đồng thời, việc thiếu ngủ còn cản trở quá trình phục hồi của niêm mạc dạ dày vào ban đêm, khiến các tổn thương nhỏ tích tụ và phát triển thành viêm loét. Bên cạnh đó, thói quen ăn khuya và căng thẳng khi thức khuya cũng góp phần làm bệnh tiến triển nhanh hơn.

Những thói quen đi kèm thức khuya làm đau dạ dày nặng hơn

Việc thức khuya cùng với những thói quen thiếu lành mạnh dễ làm tình trạng đau dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn.

• Ăn khuya thường xuyên: Thói quen ăn đêm khiến dạ dày phải hoạt động liên tục, không có thời gian nghỉ ngơi. Đặc biệt, các món khó tiêu, nhiều dầu mỡ hoặc cay nóng còn kích thích tiết axit mạnh hơn, dễ gây đầy bụng, khó tiêu và đau dạ dày.
• Uống cà phê, trà đặc vào ban đêm: Caffeine kích thích dạ dày tiết axit nhiều hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ trào ngược. Khi sử dụng vào buổi tối, tác động này càng rõ rệt do dạ dày đang nhạy cảm hơn.
• Sử dụng rượu bia khi thức khuya: Rượu bia có thể làm tổn thương lớp niêm mạc dạ dày và tăng tiết axit, từ đó khiến tình trạng viêm và đau trở nên nặng hơn, đặc biệt khi uống lúc bụng đói.
• Bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường: Thức khuya thường kéo theo thói quen bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng, hoặc ăn uống không đúng giờ. Điều này làm rối loạn hoạt động của dạ dày, axit tiết ra không ổn định, từ đó làm tăng nguy cơ kích ứng và đau dạ dày.
• Căng thẳng, làm việc quá sức ban đêm: Thức khuya kèm theo áp lực học tập hoặc công việc làm gia tăng stress, kích thích hệ thần kinh và khiến dạ dày tiết nhiều axit hơn, từ đó làm cơn đau dễ xuất hiện và kéo dài.
• Nằm ngay sau khi ăn: Nhiều người có thói quen ăn xong rồi nằm nghỉ hoặc ngủ ngay. Điều này làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản, gây nóng rát và khó chịu.

Cách giảm đau dạ dày do thức khuya

Để cải thiện tình trạng đau dạ dày khi thường xuyên thức khuya, bạn cần kết hợp điều chỉnh giấc ngủ, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt một cách khoa học.

• Điều chỉnh giờ giấc ngủ: Giấc ngủ giúp dạ dày phục hồi và tái tạo niêm mạc hiệu quả. Bạn nên ngủ sớm hơn và duy trì thời gian ngủ – thức ổn định mỗi ngày. Nếu buộc phải thức khuya, hãy ngủ bù hợp lý để giảm áp lực cho hệ tiêu hóa.
• Ăn uống đúng cách vào buổi tối: Buổi tối nên ăn uống hợp lý để tránh gây áp lực cho dạ dày. Không nên để bụng quá đói hoặc ăn quá no trước khi đi ngủ. Nếu cảm thấy đói, bạn có thể chọn những món nhẹ, dễ tiêu như cháo, súp, bánh mì hoặc một ly sữa ấm. Đồng thời, hạn chế các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ hay đồ chiên rán vì chúng dễ kích thích dạ dày và làm tăng tiết axit.
• Hạn chế chất kích thích: Cà phê, trà đặc, nước ngọt có gas và rượu bia đều có thể làm tăng tiết axit dạ dày và gây kích ứng niêm mạc. Việc sử dụng những đồ uống này vào buổi tối không chỉ khiến bạn khó ngủ mà còn làm cơn đau dạ dày trở nên rõ rệt hơn.
• Giảm căng thẳng khi thức khuya: Stress là yếu tố làm trầm trọng thêm các vấn đề dạ dày. Khi phải làm việc hoặc học tập ban đêm, bạn nên dành thời gian nghỉ ngơi ngắn, thư giãn bằng cách hít thở sâu, nghe nhạc nhẹ hoặc vận động nhẹ để giảm áp lực cho cơ thể.
• Không nằm ngay sau khi ăn: Sau khi ăn, bạn nên ngồi nghỉ hoặc đi lại nhẹ nhàng ít nhất 30–60 phút. Nằm ngay có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản, gây nóng rát và khó chịu.
• Uống đủ nước và hỗ trợ hệ tiêu hóa: Bổ sung đủ nước giúp trung hòa axit và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Ngoài ra, có thể bổ sung thực phẩm chứa lợi khuẩn như sữa chua (nếu phù hợp) để cải thiện hệ vi sinh đường ruột và tăng cường sức khỏe tiêu hóa.
• Theo dõi và xử lý sớm triệu chứng: Nếu tình trạng đau dạ dày kéo dài, xuất hiện thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu như buồn nôn, ợ chua, sụt cân…, bạn nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh tiến triển thành viêm hoặc loét dạ dày.

Thăm khám bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nếu tình trạng đau dạ dày kéo dài kèm các triệu chứng khác

• Bổ sung dưỡng chất: Bổ sung các dưỡng chất từ thiên nhiên có thể hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ, đặc biệt trong trường hợp thường xuyên thức khuya, khó ngủ hoặc mất ngủ kéo dài do căng thẳng, đau đầu. Việc ngủ đủ và sâu giấc đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phục hồi dạ dày.

Một số hoạt chất sinh học như Anthocyanin và Pterostilbene (chiết xuất từ việt quất), cùng với Flavonoid và Terpenoid (từ Ginkgo biloba) đã được nghiên cứu với khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh. Những hợp chất này có thể góp phần trung hòa gốc tự do, cải thiện tuần hoàn máu não và bảo vệ tế bào thần kinh.

Nhờ đó, chúng giúp giảm căng thẳng thần kinh, hỗ trợ cải thiện tình trạng đau đầu, suy giảm trí nhớ và nâng cao chất lượng giấc ngủ. Khi giấc ngủ được cải thiện, niêm mạc dạ dày cũng có điều kiện phục hồi tốt hơn, từ đó góp phần bảo vệ hệ tiêu hóa hiệu quả.

Thức khuya có đau dạ dày không? Thức khuya có thể góp phần làm tăng nguy cơ đau dạ dày và khiến các triệu chứng trở nên nặng nề hơn. Việc xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học, ngủ đủ giấc kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp bảo vệ và cải thiện sức khỏe dạ dày. Trong trường hợp cơn đau kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, bạn nên chủ động đi khám để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như sinh hoạt hằng ngày.