Vì sao ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi thường xuyên?

Nhiều người bắt đầu ngày mới trong trạng thái mệt mỏi, không đủ năng lượng dù ngủ đủ giấc. Tình trạng này gây ra nhiều ảnh hưởng như giảm hiệu suất học tập, khó tập trung làm việc và nhiều hệ lụy sức khỏe tiềm ẩn như rối loạn giấc ngủ, căng thẳng kéo dài, rối loạn chuyển hóa… Vậy nguyên nhân thực sự của tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi là gì và làm thế nào để cải thiện hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi là như thế nào?

Không ít người cảm thấy mệt mỏi, uể oải dù đã trải qua một giấc ngủ dài, kéo theo là trạng thái rất buồn ngủ – buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Hơn nữa, người bệnh còn trải qua cảm giác không thể tỉnh táo và tập trung suốt cả ngày, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống gia đình và công việc.

Tại sao ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi?

Nếu bạn cảm thấy buồn ngủ và mệt mỏi vào ban ngày, ngay cả sau khi đã ngủ đủ giấc cả đêm, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề về chất lượng giấc ngủ. Các nguyên nhân phổ biến khiến bạn ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi bao gồm:

1. Chất lượng giấc ngủ kém

Đêm qua bạn ngủ đủ giấc chưa? Còn đêm trước nữa thì sao? Nếu bạn bị thiếu ngủ trong nhiều ngày liên tiếp, bạn có thể gặp phải cảm giác mệt mỏi. Điều này xảy ra khi bạn không ngủ đủ giấc trong một khoảng thời gian.

Mặc dù có thể bạn ngủ đủ 7-8 tiếng/đêm nhưng giấc ngủ không sâu, không liên tục, thức giấc nhiều lần cũng là lý do khiến bạn mệt mỏi vào sáng hôm sau.

2. Rối loạn giấc ngủ

Một số vấn đề có thể gây rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ, mất ngủ mạn tính, hội chứng chân không yên… có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ, khiến bạn luôn mệt dù ngủ đủ giờ.

3. Căng thẳng, stress

Căng thẳng kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua khi bạn ngủ đủ giấc mà vẫn cảm thấy uể oải. Về bản chất, stress không chỉ ảnh hưởng tâm lý mà còn tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và nội tiết, làm suy giảm chất lượng giấc ngủ. Khi căng thẳng, cơ thể kích hoạt trục hạ đồi – tuyến yên – thượng thận (HPA), làm tăng sản sinh hormone cortisol – còn gọi là “hormone stress”. Cortisol tăng cao vào buổi tối gây tỉnh táo bất thường, khó ngủ sâu.

4. Lối sống và sinh hoạt

Những thói quen như sử dụng điện thoại trước khi ngủ, tiêu thụ caffeine vào buổi chiều tối, ăn tối quá muộn hoặc duy trì giờ giấc sinh hoạt thất thường… đều có thể làm rối loạn đồng hồ sinh học và ức chế hormone melatonin – yếu tố quan trọng giúp cơ thể đi vào giấc ngủ sâu. Bên cạnh đó, lối sống ít vận động và môi trường ngủ không phù hợp cũng khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Vì vậy, dù ngủ đủ thời gian, cơ thể vẫn chưa được phục hồi hoàn toàn, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, thiếu năng lượng kéo dài.

5. Thiếu chất

Buồn ngủ nhiều vào ban ngày, mệt mỏi, lờ đờ… dù ban đêm ngủ đủ giấc có thể là tín hiệu sâu xa cho thấy năng lượng bên trong cơ thể đang mất cân bằng. Đặc biệt là thiếu vitamin và khoáng chất cần thiết cho quá trình sản sinh năng lượng, phục hồi và chức năng não bộ.

Cơ thể không chỉ dựa vào carbohydrate, chất béo, protein, mà còn cần các vitamin và khoáng chất trong quá trình tạo năng lượng và duy trì chức năng não bộ: vitamin B12, folate, vitamin D, magie, CoQ10, Glutathione… Các loại vitamin và dưỡng chất này hoạt động cùng nhau như một “mạng lưới”, chứ không phải riêng lẻ, chỉ cần thiếu một loại cũng có thể làm mất cân bằng toàn bộ hệ thống.

Mệt mỏi dù ngủ đủ có nguy hiểm không?

Ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi là hiện tượng không nên xem thường vì không chỉ liên quan đến cơ chế sinh học phức tạp của giấc ngủ mà còn có liên quan đến nội tiết, chuyển hóa năng lượng và sức khỏe của các cơ quan trong cơ thể. Cụ thể, tình trạng này thường liên quan đến việc giấc ngủ không đủ để phục hồi cơ thể do giảm ngủ sâu, rối loạn hormone hoặc các vấn đề tiềm ẩn như thiếu máu, bệnh tuyến giáp, rối loạn giấc ngủ hay căng thẳng kéo dài.

Nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, mệt mỏi mạn tính có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung, hiệu suất làm việc và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, chuyển hóa. Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng ngủ dậy mệt mỏi kéo dài trên 2–3 tuần, người bệnh nên chủ động thăm khám để được đánh giá nguyên nhân và can thiệp phù hợp.

Tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi kéo dài, buồn ngủ hay kiệt sức không nên bị xem nhẹ.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Nếu gặp phải tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi kéo dài, bạn cân nhắc đi khám. Cụ thể, nếu cảm giác uể oải, khó tập trung, thiếu năng lượng kéo dài trên 2–3 tuần, ảnh hưởng rõ rệt đến học tập, công việc và sinh hoạt hằng ngày, đó là lúc cần được đánh giá y khoa.

Ngoài ra, người bệnh cần đi khám sớm nếu xuất hiện các triệu chứng đi kèm như: đau đầu kéo dài, suy giảm trí nhớ, chóng mặt, tim đập nhanh, thay đổi cảm xúc như lo âu, chán nản… Đặc biệt, những người có dấu hiệu rối loạn giấc ngủ (ngáy to, ngưng thở khi ngủ… ) hoặc có bệnh lý mạn tính như bệnh tuyến giáp, đái tháo đường càng không nên chủ quan.

Làm gì để cải thiện tình trạng này?

Trung bình mỗi đêm, một người sẽ trải qua từ bốn đến sáu chu kỳ ngủ, mỗi chu kỳ gồm bốn giai đoạn ngủ khác nhau. Giấc ngủ sâu giúp cơ thể và não bộ phục hồi diễn ra vào cuối mỗi chu kỳ ngủ. Những người ngủ không ngon giấc vì lý do nào đó khiến họ mệt mỏi suốt cả ngày ngay cả sau nhiều giờ ngủ.

Để cải thiện tình trạng này, bạn có thể bắt đầu bằng cách điều chỉnh như sau:

1. Cải thiện chất lượng giấc ngủ

Mỗi người cần ngủ đủ từ 7-9 tiếng mỗi đêm, nhưng đôi khi lịch làm việc thay đổi giữa các tuần, công việc đột xuất… có thể khiến bạn phải thức khuya hơn để giải quyết. Số ít người còn gặp tình trạng rối loạn giấc ngủ, khiến cho chất lượng giấc ngủ sụt giảm. Cách lý tưởng để theo dõi chất lượng và số lượng giấc ngủ là thực hiện đo đa ký giấc ngủ tại bệnh viện có chuyên khoa về giấc ngủ.

Đo đa ký giấc ngủ có thể ghi lại đầy đủ các thông số như sóng điện não, chuyển động mắt, nhịp tim, nhịp thở, âm thanh tiếng ngáy từ đó tìm ra nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ và chất lượng giấc ngủ. Ảnh: Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh chuẩn bị đo đa ký giấc ngủ cho người bệnh.

Bên cạnh đó, chất lượng giấc ngủ có thể cải thiện nếu bạn có thể:

• Duy trì giờ ngủ – thức cố định mỗi ngày để ổn định nhịp sinh học
• Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ ít nhất 60 phút
• Tạo môi trường ngủ phù hợp: yên tĩnh, tối, nhiệt độ dễ chịu
• Không ngủ ngày quá 30 phút…

2. Điều chỉnh lối sống

Thói quen sinh hoạt trong ngày và trước giờ đi ngủ có tác động trực tiếp đến mức năng lượng và hormone gây buồn ngủ. Vì vậy bạn nên:

• Lên lịch tập thể dục đều đặn 150 phút/ tuần
• Cố gắng để được tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng
• Hạn chế thức khuya, tránh lệch giờ ngủ giữa các ngày
• Tránh sử dụng chất kích thích như caffeine vào buổi chiều tối

Lối sống lành mạnh giúp đồng bộ đồng hồ sinh học và cải thiện sự tỉnh táo ban ngày.

3. Chế độ ăn phù hợp

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo năng lượng:

• Chế độ ăn uống có ảnh hưởng đến năng lượng và giấc ngủ. Bạn có thể thử áp dụng mẹo ăn uống như sau:
• Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ, từ 3 bữa chính thành 4-5 bữa
• Hạn chế ăn ngọt hoặc quá mặn, tránh thực phẩm chế biến sẵn…
• Tránh sử dụng caffeine vào buổi chiều và gần giờ đi ngủ
• Nên bổ sung thêm trái cây tươi, rau xanh… và uống đủ 2 lít nước mỗi ngày.

Bổ sung đầy đủ sắt, vitamin B12, magie, vitamin D và thảo dược quý như Ginkgo Biloba kết hợp cùng Blueberry. Cụ thể, Blueberry chứa các hợp chất sinh học như Anthocyanin và Pterostilbene có khả năng đi qua hàng rào máu não, giúp trung hòa các gốc tự do gây hại và tăng cường hoạt động dẫn truyền thần kinh.

Trong khi đó, Ginkgo Biloba giàu Flavonoid và Terpenoid, có tác dụng chống oxy hóa mạnh, góp phần bảo vệ tế não bộ trước các tác nhân gây tổn thương. Sự kết hợp của hai thành phần này giúp hỗ trợ cải thiện các biểu hiện như rối loạn giấc ngủ, đau đầu, suy giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung; góp phần tăng cường tuần hoàn máu não, hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ tai biến mạch máu não.

4. Quản lý căng thẳng, stress

Stress là nguyên nhân phổ biến làm giảm chất lượng giấc ngủ, bạn cần thử áp dụng cách cách sau để giải tỏa stress:

• Ngồi thiền, yoga hoặc hít thở sâu mỗi ngày
• Tránh suy nghĩ, làm việc căng thẳng vào buổi tối
• Sắp xếp công việc và nghỉ ngơi cân bằng

5. Điều trị bệnh lý nền

Nếu đã điều chỉnh lối sống nhưng vẫn mệt mỏi, uể oải thì bạn cần kiểm tra và điều trị các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn như:

• Thiếu máu, thiếu vi chất
• Rối loạn tuyến giáp
• Rối loạn giấc ngủ (ngưng thở khi ngủ, ngáy… )
• Rối loạn lo âu, trầm cảm

Tóm lại, cảm thấy uể oải sau một đêm ngủ đủ giấc là vấn đề không nên xem nhẹ. Trên thực tế, có thể có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn khiến bạn cảm thấy ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi. Bằng cách áp dụng các lời khuyên trên, hy vọng bạn sẽ sớm tìm lại cảm giác tỉnh táo và thoải mái sau một đêm ngủ thực sự ngon giấc. .